Mùa khô 2026 đang đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác bảo đảm cung ứng điện, không chỉ ở năng lực huy động nguồn mà còn ở chất lượng điều hành, tiến độ đầu tư lưới điện và khả năng quản lý phụ tải.
Trong bối cảnh đó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm giữ hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân trong giai đoạn cao điểm.
nền nhiệt cao kéo dài trong ngày khiến nhu cầu sử dụng điện sẽ tăng cao
Ở phía Nam nắng nóng kéo dài, nhiệt độ nhiều nơi vượt 35 độ C, dự báo từ nay đến tháng 5/2026 nắng nóng tiếp tục tăng, nền nhiệt cao kéo dài trong ngày khiến nhu cầu sử dụng điện sẽ tăng cao, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) cũng đã đưa ra những kịch bản phù hợp để chủ động điều chỉnh kịp thời.
Bước vào năm 2026, bài toán bảo đảm điện tiếp tục được đặt ở mức ưu tiên cao. Ngày 18/01/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg về nhiệm vụ, giải pháp bảo đảm cung ứng đủ điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027 - 2030.
Tiếp đó, ngày 13/02/2026, Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị số 04/CT-BCT, yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm cung cấp điện, đồng thời thúc đẩy tiến độ các dự án nguồn và lưới điện trọng điểm.
Trước đó, phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2026 đã được phê duyệt với ba kịch bản điều hành; riêng phương án dự phòng cho các tháng cao điểm mùa khô 4-7/2026 tính đến quy mô điện sản xuất và nhập khẩu 368,097 tỷ kWh. Điều này cho thấy công tác bảo đảm điện năm nay được chuẩn bị theo hướng chủ động, có dự phòng và điều hành linh hoạt ngay từ đầu năm.
cung ứng đủ điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027 - 2030.
Ở góc độ vận hành, nền tảng đầu năm 2026 có những tín hiệu thuận lợi hơn nhưng chưa cho phép chủ quan. EVN cho biết tổng điện năng còn lại trong các hồ thủy điện đến cuối tháng 2/2026 ước tương đương 11,5 tỷ kWh. Tồn kho than tại các nhà máy nhiệt điện cơ bản cao hơn định mức, còn khí và dầu cơ bản đáp ứng yêu cầu huy động.
Tuy nhiên, nguy cơ nắng nóng đến sớm, kéo dài và diễn biến thủy văn bất lợi vẫn là yếu tố cần theo dõi sát. Với hệ thống điện, đây là lời nhắc rằng bảo đảm điện mùa khô không thể chỉ trông vào nguồn phát, mà phải dựa trên cả chuỗi giải pháp từ điều độ, nhiên liệu, lưới điện đến phía phụ tải.
Đối với EVNSPC, áp lực ấy càng rõ nét khi phụ tải khu vực phía Nam tiếp tục gắn chặt với nhịp tăng trưởng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Lũy kế hai tháng đầu năm 2026, sản lượng điện thương phẩm toàn Tổng công ty đạt 10,82 tỷ kWh, tăng 5,89% so với cùng kỳ; riêng thành phần công nghiệp - xây dựng chiếm 51% cơ cấu phụ tải. Những con số này cho thấy miền Nam vẫn là khu vực có nhu cầu điện lớn, nhạy với thời tiết nắng nóng và đòi hỏi độ tin cậy cung cấp điện ở mức cao để duy trì nhịp phát triển kinh tế.
Điểm đáng chú ý là EVNSPC đã tiếp cận bài toán mùa khô theo hướng chủ động ngay từ cuối năm 2025. Theo thông tin công bố ngày 13/03/2026, Tổng công ty và các đơn vị thành viên đã xây dựng kế hoạch cung ứng điện chi tiết theo tháng và cả năm; đồng thời lập kế hoạch vận hành, kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện theo tuần, tháng và năm để giữ lưới điện trong trạng thái ổn định. Cùng với đó, các đơn vị tăng cường rà soát lưới điện, theo dõi sát các đường dây mang tải cao, nhất là các tuyến vận hành trên 90% tải, để chủ động xử lý đầy tải, quá tải, san chuyển tải và khai thác hợp lý giữa các máy biến áp.
Nếu vận hành là giải pháp trước mắt, thì đầu tư lưới điện là nền tảng có ý nghĩa lâu dài. Theo báo cáo tháng 02/2026, lũy kế hai tháng đầu năm EVNSPC đã khởi công 12 công trình lưới điện 110kV. Đến ngày 24/2026, số công trình 110kV đã đóng điện, đưa vào vận hành tăng lên 20.
Về kế hoạch năm, cần phân biệt rõ hai lớp chỉ tiêu: theo chỉ tiêu EVN giao, EVNSPC triển khai 77 công trình khởi công và 83 công trình đóng điện; còn theo mức điều hành, phấn đấu của EVNSPC, Tổng công ty dự kiến khởi công 79 công trình và điều hành đóng điện 105 công trình 220kV, 110kV, trong đó đặt mục tiêu hoàn thành 52 công trình trước ngày 30/04/2026. Việc làm rõ cách gọi này giúp số liệu nhất quán hơn và phản ánh đúng quy mô nhiệm vụ đầu tư xây dựng năm nay.
Một điểm sáng khác là vai trò ngày càng rõ của công tác quản lý nhu cầu điện. Hiện EVNSPC đã ký thỏa thuận điều chỉnh phụ tải với 5.037 khách hàng có sản lượng từ 1 triệu kWh/năm trở lên, tương ứng công suất tiết giảm khoảng 514 MW. Cùng với đó, lũy kế hai tháng đầu năm 2026, sản lượng điện tiết kiệm đạt 261,92 triệu kWh, tương đương 2,43% sản lượng điện thương phẩm.
tương ứng công suất tiết giảm khoảng 514 MW.
Thực tế này cho thấy bên cạnh nguồn điện và lưới điện, phía phụ tải đang trở thành một dư địa điều hành quan trọng. Khi khách hàng lớn tham gia điều chỉnh phụ tải, khi phụ tải được dịch chuyển hợp lý và khi doanh nghiệp, người dân chủ động tiết kiệm điện, áp lực lên hệ thống trong các giờ cao điểm có thể được giảm đáng kể.
Nhìn rộng hơn, câu chuyện bảo đảm điện mùa khô 2026 phản ánh một yêu cầu lớn hơn đối với ngành Điện: phải nâng cao sức chống chịu của hệ thống trong điều kiện phụ tải tăng, thời tiết ngày càng cực đoan và yêu cầu chất lượng điện ngày càng cao. Với EVNSPC, điều đó đồng nghĩa với việc phải triển khai đồng thời nhiều nhóm giải pháp: vận hành chủ động, đầu tư lưới điện đúng tiến độ, kiểm soát kỹ thuật chặt chẽ, thúc đẩy điều chỉnh phụ tải, tiết kiệm điện và khai thác hiệu quả hơn các nguồn phân tán.
Khi những nhóm giải pháp này được thực hiện đồng bộ, mục tiêu giữ điện an toàn cho miền Nam không chỉ là nhiệm vụ của một mùa khô, mà còn từng bước trở thành năng lực vận hành thường trực của hệ thống điện trong giai đoạn mới./.