Nghị quyết số 253/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, đã gỡ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với nhiều dự án lưới điện thuộc quy hoạch. Nhưng trên thực tế, điểm nghẽn của các công trình 110 kV không vì thế mà biến mất. Chủ trương đầu tư (CTĐT) được gỡ ở đầu vào, trong khi khâu chấp thuận nhà đầu tư lại chưa có hướng dẫn đủ rõ để các địa phương xử lý thống nhất.
.png)
Với Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), khó khăn lúc này không còn nằm ở câu hỏi dự án có phải xin CTĐT hay không? Với nhóm dự án đầu tư kinh doanh lưới điện đã có trong quy hoạch phát triển điện lực hoặc phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh, Nghị quyết 253/2025/QH15 đã chuyển trọng tâm sang cơ chế chấp thuận nhà đầu tư. Nói cách khác, “cửa” CTĐT được gỡ, nhưng hồ sơ chưa vì thế mà nhẹ đi. Phần việc khó nhất hiện nay lại nằm ở khâu nối tiếp sau khi được miễn CTĐT.
Đồng Nai là địa bàn cho thấy khá rõ những khó khăn phát sinh trong giai đoạn chuyển tiếp này. Sở Tài chính tỉnh đã tiếp nhận nhiều hồ sơ đề nghị chấp thuận CTĐT đối với các dự án lưới điện do EVNSPC, Tổng công ty Truyền tải Quốc gia (EVNNPT) và Công ty Điện lực Đồng Nai đề xuất. Tuy nhiên, sau khi Nghị quyết 253 có hiệu lực, cơ quan này xác định các dự án lưới điện thuộc quy hoạch không còn phải thực hiện thủ tục chấp thuận CTĐT, đồng thời kết thúc quá trình xử lý hồ sơ một cửa đối với các hồ sơ đã nộp, yêu cầu các đơn vị chuyển sang cơ chế chấp thuận nhà đầu tư. Diễn biến này cho thấy thay đổi pháp lý không chỉ nằm trên văn bản, mà đã tác động trực tiếp đến hàng loạt hồ sơ đang đi dở theo quy trình cũ.
Từ thực tế đó, có thể thấy điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải là thiếu căn cứ pháp lý ở tầng chủ trương, mà là thiếu hướng dẫn chi tiết ở tầng thực hiện. Tại văn bản số 2030/UBND-DA ngày 18/3/2026 của UBND TP.HCM gửi Bộ Tài chính và Bộ Công Thương đã nêu rõ địa phương chưa có đủ cơ sở pháp lý để giải quyết thủ tục chấp thuận nhà đầu tư các dự án kinh doanh điện lực theo khoản 2 Điều 6 Nghị quyết 253. Thành phố đề nghị hướng dẫn thêm về trình tự, thủ tục, biểu mẫu, nội dung thẩm định, cơ quan chủ trì và cả việc xử lý chuyển tiếp đối với các hồ sơ đã nộp trước ngày 1/3/2026. Khi một trung tâm phụ tải lớn như TP.HCM còn phải chờ hướng dẫn, có thể thấy đây là vướng mắc có tính hệ thống, không còn là tình huống riêng lẻ ở một vài địa phương.
EVNSPC cũng đã nhận diện khá sớm tình huống này. Tại Văn bản số 2006/EVNSPC-KH ngày 23/3/2026, Tổng công ty xác định Chính phủ chưa ban hành Nghị định hướng dẫn triển khai Nghị quyết 253. Trong thời gian chờ hướng dẫn, các đơn vị được yêu cầu vừa tiếp tục đẩy công tác thẩm định hồ sơ chuẩn bị đầu tư, vừa chủ động làm việc với UBND các tỉnh và các sở, ngành để thống nhất đầu mối tiếp nhận, bổ sung và xử lý hồ sơ. Trong giai đoạn này, tiến độ dự án không còn phụ thuộc riêng vào hồ sơ kỹ thuật. Khả năng bám địa phương, giải trình căn cứ pháp lý và thống nhất cách hiểu giữa các cơ quan liên quan đang trở thành phần việc quyết định.
Một vướng mắc khác nằm ở ngay bước xác định đường đi của hồ sơ. Đến nay, nhiều địa phương vẫn chưa thống nhất dự án lưới điện của EVNSPC sau khi được miễn CTĐT sẽ đi thẳng theo cơ chế chấp thuận nhà đầu tư, hay còn phải xem xét thêm thủ tục đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư hoặc đấu giá quyền sử dụng đất. Khi chưa chốt được điểm này, hồ sơ rất khó xác định đúng cơ quan tiếp nhận, đúng trình tự và đúng biểu mẫu để triển khai. UBND TP.HCM đã phải đề nghị Bộ Tài chính và Bộ Công Thương làm rõ nội dung này. Tại Đồng Nai, EVNSPC cũng đã chỉ đạo các đơn vị làm việc với Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường để xác định ngay từ đầu hướng xử lý phù hợp cho từng dự án.
Điểm nghẽn còn lan sang cả thủ tục xây dựng. Theo hướng dẫn của EVNSPC, hồ sơ trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi chỉ yêu cầu văn bản về CTĐT đối với dự án thuộc diện phải có CTĐT; còn hồ sơ thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở không mặc định yêu cầu thành phần này.
Tuy nhiên, thực tế xử lý tại Đồng Nai lại cho thấy một diễn biến khác. Khi Ban Quản lý dự án Lưới điện miền Nam trình hồ sơ thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở đối với công trình Trạm biến áp 110 kV Tân Hưng và đường dây nhánh rẽ đấu nối, Sở Công Thương tỉnh Đồng Nai đã có văn bản số 33/SCT-QLNL ngày 25/3/2026 yêu cầu bổ sung quyết định chấp thuận nhà đầu tư theo khoản 2 Điều 6 Nghị quyết 253. Chi tiết này cho thấy khi hướng dẫn chưa đủ rõ, cơ quan thẩm định ở địa phương có xu hướng yêu cầu thêm căn cứ pháp lý để giảm rủi ro trong quá trình thẩm định.
Không chỉ vướng ở trình tự, các Ban Quản lý dự án còn gặp khó ở biểu mẫu và chi phí thực hiện. Một số biểu mẫu chấp thuận nhà đầu tư hiện hành vẫn được xây dựng theo logic gắn với quyết định CTĐT, trong khi các dự án lưới điện thuộc quy hoạch nay đã chuyển sang cơ chế chấp thuận nhà đầu tư theo Nghị quyết 253. Về chi phí, đến nay vẫn chưa có định mức riêng cho việc lập hồ sơ chấp thuận nhà đầu tư. Vì vậy, các đơn vị phải tạm lập dự toán chi phí tư vấn phù hợp với nội dung, phạm vi và yêu cầu công việc của từng hồ sơ.
Nhìn từ EVNSPC, bài toán hiện nay không còn là quay lại tranh luận về CTĐT. Phần việc cần làm là rà soát ngay từ đầu để phân loại rõ dự án nào đã đủ điều kiện đi theo cơ chế chấp thuận nhà đầu tư, dự án nào còn vướng quy hoạch, đồng thời bám sát UBND tỉnh và các sở, ngành để thống nhất đầu mối tiếp nhận, thành phần hồ sơ và hướng xử lý chuyển tiếp cho từng trường hợp cụ thể. Trong giai đoạn giao thời, sự phối hợp giữa các thủ tục pháp lý, quy hoạch, đất đai và xây dựng đang trở thành yếu tố quyết định tiến độ chuẩn bị đầu tư của các công trình 110 kV.
Nghị quyết 253 đã mở ra một bước chuyển quan trọng theo hướng cắt giảm thủ tục ở đầu vào. Nhưng để tinh thần cải cách đó chuyển thành tiến độ thực tế trên công trường, phần còn thiếu là một cơ chế hướng dẫn đủ rõ để địa phương, cơ quan thẩm định và doanh nghiệp cùng áp dụng thống nhất. Với EVNSPC, gỡ được khâu chấp thuận nhà đầu tư không chỉ là hoàn thiện một thủ tục. Đó là điều kiện để hồ sơ 110 kV đi tiếp đúng nhịp, tránh dồn ứ ở bước chuẩn bị đầu tư và giữ chủ động cho bài toán cấp điện của miền Nam trong các năm tới./.
