Thời gian qua , ngành Điện đã ứng dụng công nghệ thông tin để kết nối và thu thập số liệu công tơ điện tử từ xa (AMR – Advence MeterReading) phục vụ mục đích tự động hóa công tác khai thác, vận hành hệ thống phân phối điện, phòng ngừa và giảm thiểu tổn thất điện năng với hiệu quả mang lại rất khả quan.
Từ năm 2013, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVN SPC) chủ động tổ chức triển khai mô hình AMR trên khắp các tỉnh, thành phố trực thuộc. Hệ thống AMR bao gồm các modem GPRS lắp tại các điểm đo ( công tơ điện tử), có chức năng truyền số liệu thu thập theo chu kỳ 30 phút/lần và được xử lý, tổ chức , lưu giữ tại các server nằm ở Công ty Công nghệ thông tin Điện lực miền Nam (SPCIT).
Việc ứng dụng công nghệ hiện đại thông qua lắp đặt công tơ điện tử và hệ thống điểm đo xa tại các trạm biến áp giúp nhân viên ngành Điện không phải trực tiếp đến tận hộ dân để ghi số điện ở từng công tơ. Bên cạnh đó, việc ghi chỉ số sai do nhầm lẫn, cập nhật thiếu chính xác cũng giảm hẵn, không còn tình trạng nhân viên ghi ước độ, tạm tính do khách hàng đi vắng. Nhờ tích cực lắp đặt công tơ điện tử, ngành giảm được lao động làm công tác ghi và nhập chỉ số. Ngoài ra, còn giúp ngành Điện nâng cao độ tin cậy về cung cấp điện, thường xuyên theo dõi, rà soát và phát hiện kịp thời một số trường hợp công tơ mất tín hiệu điện áp, công tơ hư hỏng….
Bên cạnh đó, hệ thống AMR đang triển khai tại các Điện lực còn có thể xử lý và phân tích số liệu thu nhận được, hỗ trợ cán bộ vận hành trong việc nhận biết cảnh báo, xuất báo cáo, hỗ trợ ra quyết định thông qua phần mềm ứng dụng chuyên biệt AMISS, EVNHES hoặc MDAS..v.v. Các phần mềm này mang đến cho người sử dụng cách nhìn hoàn toàn khác về công tác điều hành, quản lý phân phối điện. Nếu trước kia, chỉ những chỉ số chốt là được ghi chép, lưu lại định kỳ vài lần trong tháng thì bây giờ, tất cả thông tin liên quan đến hoạt động của công tơ, quá trình cung cấp điện năng được gửi về hệ thống trung tâm, có thể liệt kê gồm: các thông số vận hành, sản lượng, chỉ số chốt, biểu đồ phụ tại, sự kiện công tơ. Các thông tin này được lưu giữ và có khả năng truy xuất theo lịch sử để đánh giá chất lượng dịch vụ cung cấp trong một giai đoạn. Ngoài ra, người sử dụng có thể thiết lập ngưỡng cảnh báo cho các thông số dòng điện, điện áp, tần số, góc lệch pha…để kịp thời xử lý, khắc phục sự cố. Ở mức độ cao hơn, chương trình đo ghi từ xa (AMISS, EVNHES , MDAS) còn thống kê, đưa ra ‘thói quen sử dụng của khách hàng’ để đưa ra cảnh báo ‘sự kiện bất thường’ về dòng, áp, sản lượng… trong quá trình kinh doanh điện (đối với đơn vị điện lực) và sử dụng điện (đối với khách hàng tiêu thụ). Điều này giúp dự đoán sớm sự cố và giảm thiểu rủi ro thất thoát điện năng.
Chương trình đo ghi từ xa được xem như một ‘trợ lý’ đắc lực, giúp đơn vị quản lý, theo dõi nhóm khách hàng có cùng đặc điểm (cùng trạm – xuất tuyến, cùng mức tiêu thụ, cùng ngành nghề,..) từ đó ‘ngoại suy’ các sự cố mất điện, tính toán gây tổn thất cũng như thói quen tiêu dùng của khách hàng,..Cùng với việc đẩy mạnh triển khai lắp đặt công tơ điện tử và hệ thống thu thập dữ liệu từ xa áp dụng cho các trạm công cộng, trạm ranh giới và khách hàng lớn 3 pha 3 biểu giá của các Điện lực thì bộ phận vận hành hỗ trợ kỹ thuật đo xa (SPCIT) mặc dù với số lượng nhân sự ít nhưng vẫn cố gắng hỗ trợ hết mình trong công tác quản lý, vận hành dữ liệu, xử lý lỗi từ xa và trực tiếp tại hiện trường để có thể khắc phục một cách nhanh nhất nhằm đảm bảo dữ liệu luôn ổn định để cho các Điện lực có thể khai thác dữ liệu xuyên suốt.
Thực hiện theo các chỉ đạo của Tổng công ty Điện lực miền Nam về việc chấn chỉnh công tác thu thập dữ liệu đo ghi từ xa trong 84.000 điểm đo GPRS, cũng như hướng dẫn khắc phục các điểm đo không thu thập được dữ liệu, đội ngũ cán bộ vận hành đo xa (SPCIT) đã thực hiện các buổi đào tạo hướng dẫn vận hành các hệ thống tại các Công ty điện lực cũng như hướng dẫn các bước xử lý thực tế tại hiện trường cho các cán bộ xử lý hiện trường đo xa tại Điện lực để các Điện lực có thể tự chủ động hơn trong công tác xử lý. Mặc dù với thời tiết hiện nay nắng nóng , mưa gió thất thường, địa hình khó khăn ở mỗi Tỉnh thành nhưng với sự nhiệt huyết của đội ngũ cán bộ kỹ thuật vận hành (SPCIT) luôn sẵn sàng xuống trực tiếp tại hiện trường để phối hợp với Điện lực tìm hiểu nguyên nhân và khắc phục xử lý kịp thời nhằm tăng tỉ lệ thu thập dữ liệu.
Việc đào tạo hướng dẫn và phối hợp hướng dẫn xử lý trực tiếp hiện trường kịp thời giúp đảm bảo về mặt số liệu sản lượng điện năng có thể thu thập từ xa, giúp cán bộ vận hành tại điện lực có thể nắm rõ hơn và có thể tự chủ động xử lý khi có sự cố. Đội ngũ vận hành đo xa (SPCIT) luôn cố gắng vận hành hệ thống đảm bảo tính ổn định vì thực tế triển khai hệ thống đo xa công tơ điện tử tại Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) cho thấy bước chuyển mình nhanh chóng và cơ bản cho toàn bộ cách tiếp cận công tác quản lý, vận hành hệ thống điện. Từ việc chuyển đổi mô hình thủ công sang bán tự động và tự động trong công tác thu thập số liệu đến việc xử lý, phân tích các dữ liệu có được, nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, chăm sóc khách hàng là cả một bước dài về ứng dụng công nghệ mới của ngành Điện.
