Hơn 100 bình biến áp bị nổ do diện tích nuôi tôm quá lớn
Tại huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau, từ đầu năm đến nay đã có hơn 100 bình biến áp bị nổ. Ông Huỳnh Hữu Quang (Phó Giám đốc Điện lực Cà Mau) cho biết, nguyên nhân khiến bình biến áp trên địa bàn tỉnh bị nổ liên tục là do tình trạng người dân tự phát nuôi tôm công nghiệp ngoài vùng quy hoạch, sử dụng điện quá tải nên mới dẫn đến sự cố. Cụ thể, từ đầu năm đến nay trên địa bàn huyện Cái Nước (điểm nóng về nuôi tôm công nghiệp tự phát ở Cà Mau) đã xảy 127 vụ nổ bình biến áp, trong đó có 5 trạm bị nổ. Cho đến ngày 7/6 ngành điện huyện này vẫn chưa khắc phục được mất điện do thiếu bình biến áp để thay thế.
Chi nhánh Điện lực huyện Cù Lao Dung (Sóc Trăng) cho biết, thời gian qua, nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn huyện tăng khoảng 30% so với năm 2013 và dự kiến còn tiếp tục tăng cao. Nhiều khi trạm biến áp công cộng quá tải thường xuyên do người dân tự kéo điện sinh hoạt sau công tơ ra ao nuôi tôm để chạy mô tơ quạt nước, đường dây câu kéo mất an toàn, một số hộ sử dụng vượt công suất đã đăng ký, dẫn đến thiết bị đóng cắt CB thường xuyên bị cắt điện, thậm chí cháy máy biến áp, gây tổn thất rất lớn về chi phí, thời gian khắc phục sự cố, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của nhân dân. Để đảm bảo cung cấp ổn định cho các hộ dân, điện lực phối hợp cùng địa phương trực tiếp làm việc với các hộ nuôi tôm có dây nhánh câu kéo mất an toàn và đề nghị thay cầu chì phù hợp với công xuất đã đăng ký sử dụng. Tuy nhiên, nhiều trường hợp vẫn tiếp tục vi phạm, tự ý thay thiết bị và ống CB để sử dụng, việc làm này hết sức nguy hiểm gây mất an toàn việc quản lý vận hành lưới điện. Điện lực Cù Lao Dung đã ngưng cung cấp điện cho nuôi trồng thủy sản qua trạm biến áp công cộng từ ngày 15-6 và đề nghị những người nuôi trồng thủy sản tự đầu tư trạm biến áp riêng.
Theo thống kê của tỉnh Trà Vinh, điện ở các huyện như Duyên Hải, Cầu Ngang, Châu Thành, Trà Cú...phục vụ nuôi tôm thiếu nghiêm trọng, gần 85% tổng diện tích nuôi thủy sản ở Trà Vinh phải sử dụng máy nổ vì chưa có nguồn điện phục vụ. Ông Dương Văn Kẻn, Giám đốc Sở Công thương Trà Vinh cho rằng, sự phát triển diện tích nuôi tôm không tuân thủ quy hoạch và không nằm trong quy hoạch phát triển điện đã dẫn đến việc thiếu điện cho nuôi trồng thủy sản là tất yếu.
Cần giải pháp lâu dài
Tình trạng quá tải điện dẫn đến thiếu điện cho nuôi tôm không chỉ có ở Cà Mau, Trà Vinh, Sóc Trăng mà hầu hết các tỉnh ven biển vùng đồng bằng sông Cửu Long như Bạc Liêu, Bến Tre, Tiền Giang,...
Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng trong một lần trả lời phỏng vấn báo chí về vấn đề này cho biết, việc xây dựng các công trình điện phục vụ nuôi trồng thủy sản không theo kịp tình hình sản xuất; quy hoạch điện không theo kịp với tốc độ gia tăng phụ tải. Tiếp đến là vốn cho xây dựng hệ thống đường dây, trạm biến áp cần kinh phí rất lớn, Nhà nước không cấp kinh phí cho chương trình này, ngành điện phải tự lo liệu, tự đi vay...đã dẫn đến tình trạng thiếu điện trầm trọng cho tôm.
Ngoài ra, một số tỉnh, năm nay nông dân phá bỏ diện tích trồng mía chuyển sang nuôi tôm. Thêm vào đó là sự dịch chuyển mạnh đối tượng nuôi từ tôm sú sang tôm thẻ chân trắng, quay vòng nhanh vụ nuôi, mật độ nuôi tôm thẻ chân trắng dày hơn tôm sú nên nhu cầu sử dụng chạy hệ thống quạt sục khí, tạo ôxy cho tôm thở lớn hơn..., làm cho nguồn điện tăng đột biến, gấp 5 – 6 lần so với năm 2013.
Nhiều biện pháp đã được các Công ty điện lực trên địa bàn đưa ra nhưng chưa giải quyết được tận gốc vấn đề. Công ty Điện lực Sóc Trăng đã phối hợp với chính quyền địa phương vận động các hộ dân nuôi tôm nước lợ trên địa bàn tỉnh đầu tư trạm biến áp riêng để phục vụ sản xuất (không sử dụng điện từ các trạm biến áp công cộng để chay mô tơ quạt nước phục vụ nuôi tôm). Nhằm để đảm bảo cung cấp điện ổn định liên tục cho các hộ dân lân cận cũng như tránh sự cố hư hỏng đường dây, thiết bị do quá tải gây ra, điện lực phối hợp cùng chính quyền địa phương kiểm tra, tuyên truyền, xử lý các trường hợp vi phạm an toàn, sử dụng điện quá công suất đăng ký ban đầu ảnh hưởng đến quản lý vận hành lưới điện.
Đồng thời, Chi nhánh Điện lực Cù Lao Dung đã có văn bản đề nghị người dân ký hợp đồng sử dụng điện từ trạm biến áp công cộng để phục vụ sản suất (nuôi tôm) nên lắp trạm biến áp riêng nhằm chủ động trong sản xuất. Trường hợp nguy cơ gây sự cố, mất an toàn nghiêm trọng cho người dân, thiết bị và hệ thống điện lực sẽ triển khai lập thủ tục ngừng cung cấp điện theo quy định.
Bên cạnh đó, Công ty Điện lực Sóc Trăng đang triển khai thi công công trình đầu tư xây dựng 2014, trong đó khu vực huyện Cù Lao Dung được đầu tư với tổng vốn gần 4,3 tỉ đồng, mục đích để nâng cấp, cải tạo và phát triển lưới điện trên địa bàn huyện. Trong đó, xây dựng mới 0,548km đường dây trung thế; lắp mới 1 trạm biến áp 37,5 kVA; nâng cấp 3 trạm biến áp có tổng dung lượng 337,5kVA; nâng cấp hơn 5km đường dây hạ thế từ 1 pha lên 3 pha. Đối với vùng nuôi tôm nước lợ, điện lực đầu tư 2,95tỉ đồng nâng cấp trên 7km đường dây trung thế. Hiện tại, các công trình trong giai đoạn thiết kế, lập thủ tục đầu tư, chuẩn bị vật tư thiết bị. Dự kiến các công trình sẽ được thi công hoàn tất trong năm 2014.
Tuy nhiên, để giải cơn khát điện, đây vẫn là bài toán khó, bởi ngành điện và các địa phương chưa lo được vốn để đầu tư cơ sở hạ tầng (hệ thống lưới điện, trạm biến áp...) đưa điện lưới đến các vùng nuôi tôm.
Trước mắt, để đảm bảo cung cấp điện ổn định liên tục cho các hộ dân lân cận cũng như tránh sự cố hư hỏng đường dây, thiết bị do quá tải gây ra, ngành điện lực trong vùng đang phối hợp cùng chính quyền địa phương kiểm tra, tuyên truyền và xử lý các trường hợp vi phạm.
