Tin hoạt động trong EVNSPC

Như vậy, sau khi Dự án được khởi động vào cuối tháng 9 năm ngoái tại Bạc Liêu, đến năm 2012, sẽ có thêm hàng chục ngàn hộ đồng bào Khmer có điều kiện nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, góp phần phát triển kinh tế xã hội nhờ nguồn ánh sáng của Đảng và Nhà nước đem lại. Đồng bào Khmer giờ đây sắp có dịp đổi đời.

Đồng bào Khmer đa số sống phân tán, rải rác ở vùng sâu vùng xa nên việc kéo điện rất khó khăn. Theo tính toán của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), mức đầu tư kéo điện bình quân cho mỗi hộ lên tới 15 triệu đồng, nhưng có những hộ phải đầu tư tới 30 triệu đồng/hộ. Bà con lại sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa và đánh bắt thuỷ sản, trình độ sản xuất còn lạc hậu nên thu nhập còn thấp, một bộ phận không nhỏ phải đi làm thuê, do vậy, tỷ lệ hộ nghèo khá cao (trên 52%), cũng chính vì thế, tỷ lệ tiêu thụ điện đương nhiên rất thấp. Ngay ở những nơi đã có điện, mức tiêu thụ chỉ vào khoảng 65-75 kWh/người/năm (bình quân toàn quốc là 640kWh/người/năm).

Nhằm đạt mục tiêu đến năm 2020, có 100% số hộ dân nông thôn trên cả nước được sử dụng điện lưới quốc gia, Chính phủ đã giao cho EVN, trực tiếp là Tổng công ty Điện lực miền Nam thực hiện dự án quan trọng này. Dự án được áp dụng cơ chế như Dự án cấp điện các thôn, buôn chưa có điện ở khu vực Tây Nguyên đã và đang thực hiện khá hiệu quả. Với số tiền đầu tư trên 796,1 tỷ đồng (trong đó nguốn vốn ngân sách là 85% (vay từ Ngân hàng Phát triển châu Á), vốn đối ứng của ngành điện là 15%), dự án sẽ cấp điện cho khoảng 55.099 hộ đồng bào Khmer trong khu vực miền Tây Nam bộ.

Dịp Tết Tân Mão vừa qua, nhiều hộ dân Khmer trên địa bàn 61 xã, phường, thị trấn thuộc 6 huyện và thành phố Bạc Liêu đã được sử dụng điện lưới quốc gia. Ðây là niềm vui, sự khao khát cháy bỏng của những hộ nghèo trong tỉnh từ bao đời, nay đã trở thành hiện thực. Dự án sẽ hoàn thành trong quý 3 năm nay, đưa điện về hơn 5.600 hộ dân Khmer trong tỉnh. Với tổng mức đầu tư hơn 88,1 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách nhà nước cấp 85% và phần còn lại là vốn của chủ đầu tư, dự án có quy mô hơn 92km đường dây trung thế; gần 270km đường dây hạ thế; 155 trạm biến áp phân phối. Khi dự án hoàn thành, đã góp phần nâng cao tỷ lệ hộ dân dùng điện trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu từ 79% hiện nay lên 90%.

Ngoài Bạc Liêu, Sóc Trăng và Trà Vinh là 2 tỉnh có tỷ lệ đồng bào Khmer sinh sống chiếm trên 50% tổng số người Khmer ở nước ta. Trong đó, Sóc Trăng là tỉnh có đông đồng bào Khmer sinh sống với gần 400 nghìn dân, chiếm khoảng 30% dân số toàn tỉnh. Những năm qua, nhờ có các chương trình của Chính phủ hỗ trợ đồng bào nghèo về nhà ở, đất ở, đất sản xuất, điện và nước sinh hoạt... cuộc sống của đồng bào Khmer ở Sóc Trăng đã dần được cải thiện về nhiều mặt....Tuy nhiên, số hộ nghèo trên địa bàn tỉnh vẫn còn chiếm đến 34% dân số.

Nhằm mục đích mở rộng lưới điện trung hạ áp, cung cấp điện cho các hộ dân chủ yếu là đồng bào dân tộc Khmer có điều kiện cuộc sống còn khó khăn, Dự án tiếp tục được Tổng Công ty Điện lực miền Nam triển khai ở Sóc Trăng trên địa bàn 85 xã, phường và 349 thôn, ấp của 9 huyện, thành phố trong tỉnh.

Theo Giám đốc Công ty Điện lực Sóc Trăng Huỳnh Minh Hải, với tổng mức đầu tư gần 305,4 tỷ đồng; trong đó vốn ngân sách là 259,57 tỷ đồng và vốn ngành điện là 45,8 tỷ đồng, Dự án có khối lượng đầu tư 303,7 km đường dây trung thế và 866,7 km đường dây hạ thế, 499 trạm biến áp với tổng dung lượng 10.760 KVA.…Và như vậy, gần 21 nghìn hộ đồng bào Khmer trên địa bàn Sóc Trăng sẽ được dùng điện lưới quốc gia vào năm 2012, đưa tỷ lệ hộ gia đình có điện chung trên toàn tỉnh tăng từ 87,7% hiện nay lên 95,1% sau khi hoàn thành dự án. Đồng thời tỷ lệ hộ đồng bào Khmer có điện cũng tăng từ 67,2% hiện nay, lên 93,3% khi kết thúc dự án (82.636 hộ).

Còn đối với tỉnh Trà Vinh, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Trà Vinh Đặng Văn Dình cho biết, ngày 1/7 tới, Công ty cũng bắt đầu khởi công Dự án cấp điện cho đồng bào Khmer trên địa bàn. Dự án được triển khai trên địa bàn 83 xã của 7 huyện, thị xã nhằm xây mới, nâng cấp 207 km đường dây 22 kV, 418 trạm biến áp và gần 654 km đường dây hạ thế để kéo điện cho gần 20.000 hộ gia đình với tổng mức đầu tư gần 227 tỷ đồng. Sau khi dự án hoàn thành vào năm 2012, tỉnh Trà Vinh cũng nâng tỷ lệ hộ dân có điện của tỉnh từ 93% hiện nay lên 98%. Riêng hộ đồng bào Khmer có điện tăng từ 80% hiện nay đạt 93,1% sau khi kết thúc dự án.

Ngoài ra, Kiên Giang cũng được Chính phủ cho phép thực hiện Dự án cung cấp điện cho các hộ dân chưa có điện, chủ yếu là đồng bào Khmer. Với tổng mức đầu tư trên 175,6 tỷ đồng, Dự án có quy mô 202,1km đường dây trung thế, hơn 490,6km đường dây hạ thế và 265 trạm biến áp, đưa điện về 8.499 hộ Khmer.

Đánh giá của Tổng Công ty Điện lực miền Nam cho thấy, cũng như các dự án lưới điện khác, khó khăn muôn thuở vẫn là về vốn. “Việc xem xét để thông qua các hồ sơ của đơn vị tài trợ mất quá nhiều thời gian đã làm cho dự án phải kéo dài, ảnh hưởng lớn đến việc đáp ứng nhu cầu sử dụng điện của nhân dân trong khu vực, đặc biệt là các hộ đồng bào thiểu số như mục tiêu ban đầu của Dự án”, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực miền Nam Hồ Quang Ái cho biết.

Bên cạnh đó, vấn đề giải phóng mặt bằng cũng rất nan giải. UBND các tỉnh Sóc Trăng và Trà Vinh chịu trách nhiệm thực hiện công tác đền bù, giải phóng mặt bằng. Kinh phí đền bù do Tổng công ty Điện lực miền Nam chi trả theo quy định. Việc cắm mốc và bàn giao cọc mốc đã tốn rất nhiều thời gian do khối lượng lớn và trải rộng khắp trên địa bàn các tỉnh, nhưng nhờ có sự hỗ trợ nhiệt tình của chính quyền địa phương nên đã hoàn thành đúng tiến độ. Ngành điện đã bàn với UBND các tỉnh thực hiện giải pháp Nhà nước và nhân dân cùng làm, vận động các hộ dân trong vùng dự án tham gia phát quang giải phóng mặt bằng thi công. Theo đó, không bồi thường, hỗ trợ về đất xây dựng trụ điện và đất dưới hành lang an toàn lưới điện, kể cả những nhà ở dưới hàng lang không thuộc diện di dời (theo Nghị định 81/2009 của Chính phủ). Những cây trồng dưới hành lang nếu phải chặt bỏ và cấm trồng mới, sẽ được bồi thường theo quy định của UBND tỉnh.

Một khó khăn không nhỏ là việc vận chuyển cột điện, kéo dây ở những nơi không có đường bộ mà phải dùng bè mảng, thuyền, ghe để vận chuyển, nhất là kéo dây qua những vùng sình lầy để tới những xã Cù lao.

Theo đánh giá của EVN, trên thực tế, việc thực hiện dự án không nhằm mục đích kinh doanh (vì kinh doanh điện ở những khu vực này cầm chắc là… lỗ) mà chủ yếu là thực hiện nhiệm vụ chính trị, giúp đỡ đồng bào các dân tộc xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống, góp phần phát triển kinh tế xã hội, ổn định an ninh quốc phòng khu vực Tây Nam bộ. Bởi vậy, khi điện lưới quốc gia được kéo đến tận hộ trong tương lai gần, sẽ có thêm hàng chục ngàn hộ đồng bào Khmer có điều kiện tiếp cận với văn minh xã hội, nâng cao dân trí, từ đó giảm khoảng cách giàu nghèo trong xã hội. Đó cũng chính là tâm nguyện của Đảng và Nhà nước, hợp với lòng dân./.