Ngày 21/12/1954, sau khi tiếp quản Thủ đô, Bác Hồ kính yêu đã về thăm Nhà máy đèn Bờ Hồ. Tại đây, người đã căn dặn: “… Nhà máy này bây giờ là của nhân dân, của Chính phủ, của các cô, các chú. Các cô, các chú là chủ thì phải giữ gìn nhà máy, làm cho nó phát triển hơn nữa…”. Từ đó, ngày 21/12 hàng năm được coi là ngày Truyền thống của ngành và ngành Điện Việt Nam đã trở thành một bộ phận gắn bó hữu cơ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc của nhân dân ta. Đây cũng là dịp để những người làm điện cùng nhau ôn lại những lời căn dặn của Bác Hồ kính yêu, điểm lại những mốc son trong lịch sử phát triển đầy gian khó nhưng cũng rất vinh quang, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn và tri ân tới những thế hệ làm điện đi trước, tới những bậc cán bộ lão thành, những người đã cống hiến tâm huyết, sức lực và cả máu xương cho sự lớn mạnh của ngành Điện hôm nay.
Tiểu Ban tiếp quản Công ty Điện lực Việt Nam họp mặt ngày 19/4/1985 nhân kỷ niệm 10 năm ngày tiếp quản.
ĐI LÊN TỪ CƠ SỞ VẬT CHẤT NGHÈO NÀN
Trải qua 58 năm, bề dày truyền thống ngành Điện lại được vun đắp thêm bởi những thành tích đáng tự hào của một chặng đường đầy gian nan, thử thách, nhưng cũng đầy vinh quang. Với vị thế là một ngành kinh tế trọng điểm của đất nước, ngành Điện đã chứng tỏ được vai trò chủ đạo trong cung cấp điện cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, có những đóng góp xứng đáng cho các giai đoạn phát triển của đất nước, đặc biệt là thời kỳ đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế. Quá trình 58 năm ngành Điện lực Việt Nam, có sự đóng góp không nhỏ của những người thợ điện ở phía Nam của Tổ quốc kể từ khi tiếp quản cơ sở vật chất điện lực của chế độ Sài Gòn vào tháng 5/1975 đến nay. Hơn 37 năm qua, ngành điện phía Nam đã trưởng thành vượt bậc, với nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ thống quản lý hiện đại, không ngừng phát triển về quy mô và chất lượng thuộc lĩnh vực hoạt động, đã trở thành đơn vị dẫn đầu về phân phối và kinh doanh điện năng phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân ở 21 tỉnh, thành phố phía Nam, góp phần cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện vai trò chủ đạo trong nhiệm vụ đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Sau những ngày đầu tiếp quản cơ sở vật chất của ngành Điện phía Nam rất nghèo nàn, tính chung từ một số tỉnh miền Trung trở vào đến Minh Hải gồm cả TP. Hồ Chí Minh: công suất phát điện khoảng 800MW, lưới điện bao gồm 252km đường dây 230kV, 183km đường dây 66kV, 1.874km đường dây trung áp 6,6-15kV, 2.050km đường dây hạ áp, với tổng sản lượng điện thương phẩm chỉ đạt 1,1 tỷ kWh, tỉ lệ số hộ dân có điện chỉ đạt khoảng 2,5%. Đến nay sau hơn 37 năm (chỉ tính riêng cho 21 tỉnh, thành phố phía Nam), Tổng công ty Điện lực miền Nam đang quản lý 3.952km đường dây 110kV (tăng 21,6 lần), 55.828km đường dây trung áp (tăng 29,8 lần), 77.430km đường dây hạ thế (tăng 37,8 lần), dung lượng trạm biến áp phân phối là 18.949MVA; sản lượng điện thương phẩm năm 2012 đạt 36 tỷ kWh điện, số hộ dân có điện là 6.852.574 hộ, đạt tỉ lệ 97,87%.
TRƯỞNG THÀNH QUA THỜI GIAN
Những ngày đầu tiếp quản (4/1975 - 7/1975)
Ngay sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, sáng 01/5/1975 Tiểu Ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định đến tiếp quản Công ty Điện lực Việt Nam. Nhiệm vụ quan trọng mà những người thợ điện phía Nam phải thực hiện là bằng mọi cách giữ dòng điện hoạt động liên tục, đảm bảo việc tiếp quản và sinh hoạt của thành phố trong bối cảnh các nhà máy phát điện hoạt động trong tình trạng thiếu dầu, các linh kiện thiết bị, phụ tùng hư hỏng không có dự phòng để thay thế, lưới điện miền Nam chưa hình thành xong, nhiều vùng chưa hề có điện, hoạt động sản xuất, phân phối điện còn manh mún, chắp vá.
Thành lập Tổng Cục Điện lực (8/1975 - 8/1976)
Tháng 8/1975, Tổng cục Điện lực được thành lập, chịu trách nhiệm quản lý điện từ Quảng Trị vào đến Minh Hải. Một thành tích rất lớn của Tổng cục Điện lực là tổ chức khôi phục thành công đường ống thủy áp Nhà máy Thủy điện Đa Nhim và đường dây 230kV Đa Nhim - Sài Gòn, bổ sung nguồn điện cung cấp cho TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận.
Công ty Điện lực miền Nam (8/1976 - 4/1981)
Ngày 07/8/1976, Tổng cục Điện lực đổi tên thành Công ty Điện lực miền Nam, chịu trách nhiệm quản lý điện từ Thuận Hải, Lâm Đồng đến Minh Hải. Tình trạng nguồn và lưới điện miền Nam còn rất chắp vá, nghèo nàn. Tại Sài Gòn chỉ có Nhà máy điện Thủ Đức, Nhà máy điện Chợ Quán và các cụm diesel cung cấp điện chủ yếu cho Sài Gòn và các vùng phụ cận. Tại Cần Thơ có Nhà máy điện Trà Nóc vừa xây dựng xong, cung cấp điện cho Cần Thơ, Long Xuyên, Rạch Giá, Sa Đéc và Vĩnh Long. Trên Cao nguyên, Nhà máy thủy điện Đa Nhim cung cấp điện cho Đà Lạt, Tháp Chàm và Cam Ranh. Còn các tỉnh khác được cung cấp điện từ các máy diesel độc lập. Lưới truyền tải 230kV, 66kV vận hành độc lập theo các vùng miền Đông, miền Tây và Cao nguyên. Lưới điện phân phối tập trung chủ yếu tại TP. Hồ Chí Minh và điện được cung cấp qua lưới 66kV bao quanh thành phố.
Công ty Điện lực 2 (5/1981 - 3/2010)
Từ tháng 5/1981, Công ty Điện lực miền Nam được đổi tên thành Công ty Điện lực 2. Từ tháng 4/1995, Công ty Điện lực 2 được thành lập lại, phạm vi hoạt động chỉ giới hạn ở lĩnh vực quản lý các nhà máy thủy điện nhỏ và cụm diesel phát điện, quản lý lưới điện đến 110kV và kinh doanh bán điện ở các tỉnh phía Nam từ Ninh thuận, Lâm Đồng đến Kiên Giang, Cà Mau (trừ TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai).
Tổng công ty Điện lực miền Nam (từ 4/2010)
Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải tặng hoa cho Lãnh đạo Tổng công ty Điện lực miền Nam nhân dịp Lễ ra mắt Tổng công ty vào tháng 4/2010.
PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG - HƯỚNG TỚI CỘNG ĐỒNG
Quá trình 37 năm nỗ lực phấn đấu và trải qua nhiều thế hệ lãnh đạo đến nay vẫn còn nguyên giá trị truyền thống quý báu. Đó là giữ vững đoàn kết, nhất trí, tập hợp đội ngũ CBCNV có tâm huyết, trí tuệ giúp Tổng công ty Điện lực miền Nam luôn ổn định và vượt qua khó khăn thử thách, nắm bắt thời cơ thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ.
Hôm nay dòng điện EVNSPC đang tỏa sáng và lan rộng từ thành thị đến nông thôn, từ đất liền đến các hải đảo xa xôi khắp 21 tỉnh, thành phố phía Nam. Nguồn điện đó được kết tinh từ thành quả của quá trình trưởng thành trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta. Dòng điện đến, để rồi cùng ở mãi với những nụ cười rạng rỡ trên môi mỗi người dân được cấp điện mới, làm vơi đi những mệt nhọc, bộn bề của những người thợ điện. Niềm hạnh phúc đó được nhân lên và vỡ òa những giọt nước mắt khi có thêm một đường dây, một trạm điện được đóng điện để cấp điện cho nhiều hộ gia đình mới, ghi dấu biết bao mồ hôi, sức lực của các thế hệ những người xây dựng, quản lý, vận hành, bảo vệ các công trình điện để hòa chung trong nhịp tuần hoàn của dòng điện EVN.
Ghi nhớ lời căn dặn của Bác, các thế hệ CBCNV Tổng công ty Điện lực miền Nam không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, mà còn coi việc tham gia công tác xã hội là nhiệm vụ chính trị xã hội quan trọng, khẳng định vai trò, vị trí của ngành Điện trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và thể hiện tinh thần trách nhiệm cao đối với cộng đồng./.
