Tin ngành điện

Người đứng đầu ngành tài chính - Bộ trưởng Vương Đình Huệ. Ảnh: Hoàng Hà.

Theo tóm tắt của Bộ trưởng Tài chính, các câu hỏi mà đại biểu đặt ra vào buổi sáng được chia thành 3 nhóm: quản lý giá, tài chính công và chống thất thu thuế, hỗ trợ doanh nghiệp. Và ông Huệ chọn quản lý giá với câu chuyện về điện làm chủ đề trả lời đầu tiên.

Trước khi đi trực tiếp vào vấn đề, Bộ trưởng Vương Đình Huệ nhắc lại nguyên tắc quản lý điều hành giá điện, xăng dầu, than, dịch vụ công và các mặt hàng thiết yếu khác là theo cơ chế thị trường có sự quản lý Nhà nước. Nguyên tắc thị trường là gì tôn trọng định giá của doanh nghiệp trên cơ sở đầu vào, chi phí, đảm bảo doanh nghiệp lãi mức phù hợp.

Với ngành điện cũng vậy, nếu giá không phù hợp khó thu hút được vốn đầu tư và như vậy, căng thẳng về điện vẫn tiếp diễn. Giá cả không thể tiếp tục bao cấp. Than đang tính giá bán cho điện thấp hơn rất nhiều so với các sản phẩm cùng loại, ông Huệ khẳng định.

Giá điện hiện nay cũng đang bao cấp cho một số lĩnh vực sản xuất thép, xi măng. Điện cung cấp cho các lĩnh vực này chiếm 11%. Giá bán cho xi măng, thép có 914 đồng. Như vậy, điện đang bao cấp chéo cho thép lên đến 2.547 tỷ đồng.

Về điều hành giá điện, Bộ trưởng Tài chính thông tin, EVN năm 2010 lỗ 8.040 tỷ đồng do mua điện giá cao của các doanh nghiệp ngoài ngành bán, 15.000 tỷ đồng do tỷ giá. Với đầu tư ngoài ngành thì không phải tất cả đều lỗ mà có loại lãi. Báo cáo kiểm toán cũng ghi rõ, khoản lỗ 8.040 tỷ đồng này không liên quan đến đầu tư ngoài ngành.

Trả lời về kịch bản 2012, ông Huệ thông tin: giá điện của năm 2012 sẽ là giá của 2011 cộng thêm các chi phí, tỷ giá lấy theo năm 2011 và không tính các khoản lãi của EVN, giữ nguyên giá tiêu thụ than cho điện. Với tính toán này, giá điện tăng 4,6% đã gồm tất cả các khoản EVN phải giảm trừ theo kết quả kiểm toán. Giá điện 2012 chỉ phân bổ 1/4 lỗ của năm 2010, 1/3 lỗ mua điện ngoài.

Như vậy năm 2012 giá điện vẫn tăng nhưng tăng ở mức kiềm chế. Giá điện bán cho hộ thu nhập thấp vẫn giữ như hiện nay và thấp hơn mức bình quân chung, ông Huệ khẳng định.

Trước đó, vào cuối giờ sáng, đại biểu Đặng Thế Vinh (Long An) xới lại vấn đề được nhiều lần đề cập: "Khi giá xăng dầu thế giới tăng, trong nước cũng tăng theo. Tuy nhiên, khi thế giới giảm thì giá trong nước không giảm, gây bức xúc trong dư luận. Xin Bộ trưởng cho biết giải pháp điều hành trong thời gian tới như thế nào?". Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thu Anh (Lâm Đồng) yêu cầu Bộ trưởng Huệ công khai kết quả thanh tra xăng dầu.

Trả lời vấn đề này, ông Huệ nói: "Đại biểu dùng từ năm 2011 giá xăng dầu nhảy múa thì đúng là giá thế giới tăng thật. Điện có điều chỉnh 1 lần, xăng dầu có điều chỉnh 4 lần: 2 lần tăng, 2 lần giảm. Có thể lần điều chỉnh này gần sát với điều chỉnh tỷ giá... nên cảm giác nó dồn dập. Xăng dầu của chúng ta phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu tới 70%, 30% trong nước cũng tính theo giá quốc tế chứ không phải giá rẻ".

Người đứng đầu ngành tài chính bổ sung thêm, giá xăng dầu trong nước được tính trên cơ sở xăng dầu thành phẩm của thế giới chứ không phải theo giá dầu thô. Vì thế, khi giá dầu thô thế giới giảm, nhiều người đặt câu hỏi tại sao giá trong nước không giảm mà chưa tính tới giá xăng dầu thành phẩm có xuống không.

Sau phần giải trình khá dài về điện, xăng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhắc ông Huệ chỉ còn 15 phút và nên nói ngắn gọn, tập trung hơn.

* Trong lượt đặt câu hỏi đầu tiên, đại biểu Đoàn Thị Nga chất vấn việc Tập đoàn Điện lực (EVN) liên tục đòi tăng giá nhưng đầu tư ngoài ngành lớn, gây lỗ nhưng lương nhân viên trả vẫn cao. Đại biểu này đặt câu hỏi với cả Bộ trưởng Tài chính và Công Thương, phải chăng độc quyền điện nên bắt dân phải gánh chịu các khoản lỗ không hợp lý và được quyền trả lương cho nhân viên cao. Cách làm này tuân theo đạo lý nào, cơ sở pháp lý nào?.

Đại biểu Phùng Văn Hùng (Cao Bằng) chất vấn thêm về nguyên nhân gây lỗ của EVN là do đầu tư ngoài ngành lớn, quản lý yếu kém... hay vì lý do nào khác. Vị này cho rằng việc thiếu công khai minh bạch ở các tập đoàn đã dẫn tới hệ lụy thất thoát hàng nghìn tỷ đồng và đặt lại câu hỏi: "Đến bao giờ xăng dầu, điện mới công khai minh bạch? Sắp tới có gì đổi mới mang tính đột phá?".

Nhiều đại biểu Quốc hội thắc mắc việc giá thế giới giảm liên tục, xăng dầu trong nước vẫn đứng im. Ảnh: Hoàng Hà.

Trong văn bản trả lời ý kiến chất vấn của các đại biểu trước đó về vấn đề xăng dầu, Bộ trưởng Vương Đình Huệ cho biết: Hiện nay xăng, dầu thành phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước chủ yếu phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu (khoảng 70%), 30% còn lại là từ nguồn trong nước. Vì vậy, khi giá thế giới biến động, giá bán lẻ trong nước chịu ảnh hưởng theo.

Theo Bộ trưởng Huệ, việc điều hành vẫn đang được thực hiện theo quy định tại Nghị định 84 của Chính phủ trên cơ sở: Thực hiện theo cơ chế giá thị trường, có sự quản lý của Nhà nước. Song, ông cũng thừa nhận thời gian qua trong một số lần điều chỉnh giá, các đơn vị chức năng đã chưa chú ý đúng mức tới thói quen, tập quán của người tiêu dùng. Vì vậy, các đợt tăng giá bị hiểu lầm là liên tiếp, dồn dập, gây tác động bất lợi đến tâm lý người tiêu dùng và ảnh hưởng nhất định đến giá cả một số mặt hàng khác.

Liên quan đến câu hỏi doanh nghiệp xăng dầu đang lỗ hay lãi và có hay không hiện tượng làm giá giữa một nhóm nhỏ doanh nghiệp độc quyền, Bộ trưởng Vương Đình Huệ cho biết 3 đoàn thanh tra đã kết thúc đợt làm việc tại một số đơn vị đầu mối. Bộ Tài chính sẽ công khai bản báo cáo này và khi đó, lỗ, lãi sẽ được minh bạch hóa.

Đối với mặt hàng điện, Bộ trưởng Vương Đình Huệ cho rằng việc tăng giá là bất khả kháng, Nhà nước không thể thực hiện bao cấp mãi được. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, giá bán điện mới tăng có một lần (ngày 1/3) từ 1.077 đồng mỗi kWh lên 1.242 đồng một kWh.

Theo ông Huệ, đợt điều chỉnh ngày 1/3, giá điện vẫn chưa tính đúng, tính đủ một số yếu tố đầu vào. Một khoản lỗ lũy kế khá lớn tính đến ngày 31/12/2010 đã bị khoanh lại để phân bố sang các năm tiếp theo.

Ông Huệ khẳng định Chính phủ đã phải rất cân nhắc trong việc điều hành giá bán điện, bởi nếu tính đúng, tính đủ, giá điện đã lên mức rất cao.