Việc đưa điện lưới quốc gia ra Cù Lao Chàm sớm muộn gì rồi cũng phải thực hiện, nhưng càng sớm thì càng khai thác có hiệu quả tiềm năng thế mạnh nơi đây.
Lưới điện tạm bợ, mất an toàn ở Cù Lao Chàm.
Cù Lao Chàm có vị trí địa lý quan trọng và tiềm năng du lịch phong phú, nhưng điện nơi đây thuộc hạng kém nhất tỉnh Quảng Nam. Ông Bùi Văn Kiều, Tổ trưởng Tổ quản lý điện Cù Lao Chàm, trực thuộc Công ty Công trình công cộng thành phố Hội An, cho biết: xã đảo có 4 thôn, với 100% hộ dân mua điện qua 614 công tơ. Tổ có 5 người vận hành 3 máy phát điện. Mỗi ngày chỉ phát 6 giờ, với sản lượng điện khoảng 20 nghìn kWh/tháng. Buổi trưa phát từ 11h30 đến 13h00, buổi chiều từ 17h30 đến 22h00 (mùa đông), và từ 18h00 đến 22h30 (mùa hè). Do hạn chế công suất và thời gian phát nên điện chỉ dùng thắp sáng, xem ti vi, quạt mát và sinh hoạt gia đình, bình quân mỗi hộ 32 kWh/tháng.
Ông Kiều còn cho biết, 1 cụm máy đặt tại Bãi Làng gồm 2 máy, tổng công suất 585kVA; 1 cụm tại Bãi Hương, 1 máy công suất 75kVA. Có 3 mức giá điện: 15 kWh đầu tiên khoảng 2.000 đồng/kWh; 15 kWh kế tiếp là 2.600 đồng/kWh, và sau đó, là 3.200 đồng/kWh cho chữ điện thứ 31 trở đi. Mức giá này đã được thành phố Hội An hỗ trợ và bù lỗ mỗi năm hơn 2 tỷ đồng. Đã thế, các máy phát điện thường hay bị hư hỏng, chất lượng điện kém. “Sức vươn lên của Cù Lao Chàm đang rất cần một nguồn điện ổn định. Đó là thứ mà người dân trên đảo rất cần” – ông Dũng nói.
Nhằm nâng cao mức độ hưởng thụ điện cho người dân, năm 2009, dự án “hệ thống phát điện hỗn hợp pin mặt trời - diezel Bãi Hương” được xây dựng với tổng vốn 412 nghìn USD từ chương trình năng lượng nông thôn Việt Nam - Thụy Điển, cấp điện cho 100 hộ dân ở thôn Bãi Hương. Tổ hợp có công suất 28kW, cấp điện áp 220V, dự kiến giá điện khoảng 1.000 đồng/kWh.
Tuy nhiên, theo một số người dân ở thôn Bãi Hương cho biết, đến thời điểm này các tổ hợp pin mặt trời - diezel vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, chỉ phát mỗi ngày vài kWh phục vụ cho trụ sở UBND xã. Các hộ dân tại thôn Bãi Hương vẫn phải tiếp tục dùng điện từ cụm máy nổ 75kW, song thỉnh thoảng phải ngừng dùng điện ít ngày để sửa chữa máy. “Nói chung, người dân có điện mà cũng như không” - cụ Nguyễn Văn Hùng ở thôn Bãi Hương phàn nàn. Một chủ nhà trọ trên đảo cho biết, với “điện đóm” thế này, các tour du lịch thường đến rồi đi trong ngày, rất ít khi có khách ở lại ban đêm trên đảo.
Xây dựng Cù Lao Chàm trở thành một huyện đảo giàu về kinh tế, mạnh về an ninh quốc phòng trên Biển Đông là khát vọng của người dân trên đảo và của nhân dân Quảng Nam. Cuộc sống mới đang diễn ra trên đảo là cơ sở vững chắc để tin rằng, một ngày không xa Cù Lao Chàm không chỉ là vọng gác tiền tiêu mà còn là vị trí chiến lược trong phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Quảng Nam nói riêng và cả nước nói chung. Bài toán cấp điện cho xã đảo có nhiều lời giải, nhưng đáp án tối ưu, hiệu quả nhất vẫn là việc đưa điện lưới quốc gia ra đảo như đã làm ở Cát Bà, Phú Quốc và đang làm ở Lý Sơn… Việc đưa điện lưới quốc gia ra Cù Lao Chàm sớm muộn gì rồi cũng phải thực hiện, nhưng càng sớm thì càng khai thác có hiệu quả tiềm năng thế mạnh nơi đây. Khó khăn lúc này không phải là khoảng cách giữa đất liền với biển đảo hay là việc tạo vốn đầu tư mà chính là ở tinh thần quyết tâm và cần phải có sự phối hợp đồng bộ giữa địa phương và ngành điện với sự hỗ trợ của Chính phủ.
