Hơn bao giờ hết, mỗi chúng ta càng thấm sâu tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa Quốc hội và Nhân dân. Trước hết, Bác khẳng định rằng: “NƯỚC TA LÀ NƯỚC DÂN CHỦ”
Bao nhiêu lợi ích đều vì dân
Bao nhiêu quyền hạn đều của dân
Chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân cử ra
Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức lên
Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”.
Tư tưởng “quyền lực thuộc về nhân dân” đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo trong việc soạn thảo Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Hiến pháp năm 1946 đã tuân thủ ba nguyên tắc cơ bản: Đoàn kết toàn dân, không phân biệt giống nòi, trai gái, giai cấp, tôn giáo; bảo đảm các quyền tự do, dân chủ cho Nhân dân; xây dựng một chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của Nhân dân, thể hiện, ý chí và sức mạnh của Nhân dân. Quán triệt tư tưởng ấy, trước Bản kiến nghị của 118 Chủ tịch ủy ban nhân dân và tất cả giới đại biểu làng xã (tháng 12-1945): “Yêu cầu Cụ Hồ Chí Minh được miễn phải ứng cử trong cuộc Tổng tuyển cử sắp tới vì Cụ đã được suy tôn làm Chủ tịch vĩnh viễn của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”, Bác Hồ đã trả lời: “Tôi là một công dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nên không vượt qua thể lệ Tổng tuyển cử đã định”.
Về phẩm chất đại biểu Quốc hội, một ngày trước khi diễn ra cuộc bầu cử Quốc hội khóa I, đứng trước hơn hai vạn đồng bào Thủ đô Hà Nội mít tinh ủng hộ cuộc bẩu cử, Bác Hồ nhấn mạnh: “Làm việc nước bây giờ là hy sinh, là phấn đấu, quên lợi ích riêng mà nghĩ đến lợi ích chung. Những ai muốn làm quan cách mạng thì nhất định không nên bầu. Ngày mai không ai ép, không ai mua, toàn dân sẽ thực hiện quyền dân chủ ấy”. Hiểu rõ tâm trạng của Nhân dân và những người được đề cử, Bác Hồ phân tích có lý, có tình, đầy sức thuyết phục: “Ngày mai, dân ta sẽ tự do lựa chọn và bầu ra những người xứng đáng để thay mặt cho mình, và gánh vác việc nước. Ngày mai, người ra ứng cử thì đông, nhưng số đại biểu được bầu thì ít, lẽ tất nhiên, có người được cử, có người không được cử. Những người trúng cử, sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu sự hạnh phúc cho đồng bào. Phải luôn luôn ghi nhớ và thực hành câu: Vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng”.
Thấm sâu lời dạy của Bác Hồ, 13 cuộc bầu cử Quốc hội vừa qua, nhìn tổng thể, đã lựa chọn được những đại biểu xứng đáng với tâm nguyện của Nhân dân. Khi phát hiện có những đại biểu đi ngược lại lợi ích của Nhân dân và mục tiêu cao cả của đất nước, Quốc hội đã quyết định miễn nhiệm tư cách đại biểu của những người có biểu hiện vi phạm đó. Trước yêu cầu mới của công cuộc đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế sâu rộng, Nhân dân đòi hỏi mỗi đại biểu được bầu vào Quốc hội khóa này, ngoài những tiêu chuẩn đã được quy định, cần thể hiện rõ bản lĩnh chính trị của mình là đem hết sức lực và trí tuệ, góp sức, hiến kế làm cho nước mạnh, dân giàu; kiên quyết đấu tranh với những hành vi tham nhũng, quan liêu lãng phí dù người đó ở cương vị nào; đồng tâm, hiệp lực bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc... Những phẩm chất cơ bản ấy cần được thể hiện ở việc nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ chuyên môn không chỉ trên cương vị công tác cụ thể; mà từ đó, góp sức xây dựng các văn bản pháp luật, thực hiện có hiệu quả chức năng giám sát. Nói cách khác, Nhân dân mong muốn qua cuộc bầu cử lần này, cần khắc phục nhanh hiện tượng có một số đại biểu hoạt động mang tính hình thức, không chịu khó đào sâu suy nghĩ để kiến nghị “kế sách”, không thường xuyên gần dân để nắm bắt đúng tâm tư, tình cảm, nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp Nhân dân...
Lẽ đương nhiên, để Quốc hội thật sự bao gồm các đại biểu có tâm huyết, trí tuệ, trách nhiệm với đất nước và Nhân dân, vai trò và trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể trong hệ thống chính trị, đặc biệt là vai trò của Mặt trận Tổ quốc các cấp có ý nghĩa quyết định trong việc phát hiện những người có đức, có tài, có tâm để đề cử vào danh sách bầu cử đại biểu Quốc hội; đồng thời sau đó những người được trúng cử, vẫn cần tiếp tục được giám sát, góp ý kiến trực tiếp hoặc gián tiếp để giúp các đại biểu Quốc hội thực hiện tốt trọng trách trước toàn dân.
Ngày bầu cử Quốc hội đang tới gần, nhưng còn nhiều việc phải làm; trong đó, việc hàng đầu và quan trọng nhất là mở rộng dân chủ, tôn trọng quyền ứng cử, đề cử, lấy lợi ích tối cao của Nhân dân và đất nước để hiệp thương, hoàn thiện danh sách bầu cử đại biểu Quốc hội ở từng quận, huyện, khu vực trên cơ sở giới thiệu của Mặt trận Tổ quốc các cấp.Nguồn: Tạp chí Tuyên giáo tháng 3 năm 2016
