Tiếp tục phát triển tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới, Văn kiện Đại hội lần thứXII của Đảng đã chỉ rõ: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc”(1). Đây không chỉ là sự khẳng định mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, mà còn thể hiện rõ ý chí quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả dân tộc Việt Nam với phương châm đúng dân để tiến hành bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình hiện nay.
Điểm mới và được đặc biệt nhấn mạnh trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XII so với văn kiện, nghị quyết của các đại hội trước về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là đã có tới 13 lần trong Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khoá XI tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng để cập tới việc: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc”. Điểm nổi bật được nhắc lại nhiều lần chính là khẳng định quyết tâm kiên quyết đấu tranh và phương châm kiên trì đấu tranh để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc Việt Nam trong tình hình mới. Đây chính là sự tổng kết kết quả thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trước tình hình vô cùng phức tạp của thế giới và khu vực trong nhiều năm qua và trong nhiệm kỳ Đại hội XI của Đảng (2011-2015), đồng thời cũng được xác định là mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ, phương châm bảo vệ Tổ quốc trong nhiệm kỳ Đại hội XII (2016-2020) của Đảng.
1. “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc”- một trong những thành quả quan trọng sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng
Trên cơ sở đánh giá đúng tầm quan trọng đặc biệt của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong mối quan hệ giữa xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và thực trạng công cuộc bảo vệ Tổ quốc hiện nay, Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI tại Đại hội lẩn thứ XII đã chỉ rõ 5 năm qua (2011-2015), trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có nhiều diễn biến rất phức tạp; nhất là chúng ta đã dành nhiều nguồn lực để bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền đất nước trước những động thái mới của tình hình khu vực và quốc tế, nên đã bảo đảm chính trị - xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được tăng cường. Đặc biệt, quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới thì điểm nổi bật là toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã “kiên quyết, kiên trì đấu tranh bằng các biện pháp phù hợp bảo vệ vững được chủ quyển, biển đảo, vùng trời và giữ được hòa bình, ổn định để phát triển đất nước”(2). Đây là một trong những thành quả quan trọng mà nhân dân ta đạt dược sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng. Đây cũng là phương sách đúng đắn thể hiện sự kết hợp khôn khéo giữa nguyên tắc cứng rắn và sách lược mềm dẻo “dĩ bất biến, ứng vạn biến” để chúng ta đạt được mục tiêu: bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyển, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững hoà bình, ổn định để xây dựng đất nước trong tình hình mới.
Phương sách đúng đắn, khôn khéo “kiên quyết, kiên trì đấu tranh” để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền dân tộc và sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc được Văn kiện Đại hội XII của Đảng khẳng định đã thể hiện rõ hai vấn đề hết sức cơ bản và quan trọng.
- Thứ nhất, quyết tâm sắt đá, thái độ dứt khoát, nguyên tắc chiến lược và hành động nhất quán để bảo vệ Tổ quốc của cả dân tộc Việt Nam trong tình hình mới là “kiên quyết đấu tranh” chống mọi thế lực có âm mưu, hoạt động can thiệp vào công việc nội bộ, đe dọa, phá hoại nền độc lập dân tộc, xầm phạm chủ quyền, làm tổn hại tới sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia và ổn định chính trị của nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trước mọi thử thách, dù khó khăn đến mấy, tiếp tục tinh thần, ý chí quyết tâm của Tuyên ngôn Độc lập năm 1945, “toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem hết tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải”(3) kiên quyết đấu tranh để bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc và sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để phát triển bền vững đất nước. Mọi biểu hiện không đúng trong nhận thức, trong hành động, lơ là, mất cảnh giác, nhất là những biểu hiện thoả hiệp, thoái lui trong cuộc đấu tranh kiên quyết nhằm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc cần phải kịp thời phê phán, lên án và đấu tranh khắc phục.
- Thứ hai, phương châm đúng đắn, sách lược mềm dẻo, bước đi khôn khéo để bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc và sự thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để phát triển bền vững đất nước là phải “kiên trì đấu tranh”. Công cuộc bảo vệ Tổ quốc phải đi đôi với công cuộc xây dựng đất nước, đó là một quá trình rất lâu dài, gian khổ. Đặc biệt, công cuộc đấu tranh để bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc, chủ quyền biển, đảo và sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để phát triển bền vững đất nước hiện nay diễn ra trong sự biến đổi khôn lường, phức tạp của tình hình thế giới và khu vực. Hiện tại, đất nước đang phải đối phó với những âm mưu, hoạt động “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch; phải ngăn chặn, đẩy lùi sự “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ; nhất là phải đối phó với những hành động xâm phạm chủ quyền, lãnh thổ biển, đảo, giải quyết những tranh chấp trên Biển Đông và trong tương lai, không loại trừ có thể đất nước ta phải đối phó với cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn, với tính chất huỷ diệt của vũ khí cống nghệ cao. Quá trình ấy, đòi hỏi chúng ta phải hết sức tỉnh táo, khôn khéo, mềm dẻo về sách lược, biết “kiên trì đấu tranh bằng các biện pháp phù hợp”. Đối với các tranh chấp, bất đồng với các nước liên quan thì kiên trì giải quyết bằng phương pháp hoà bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế. Đồng thời thực hiện phương thức đấu tranh là kết hợp cả biện pháp đấu tranh vũ trang và đấu tranh phi vũ trang, nhưng lấy đấu tranh phi vũ trang là chủ yếu nhằm chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả các nguy cơ xung đột, chiến tranh biên giới, biển, đảo, chiến tranh mạng, không để xảy ra bạo loạn, khủng bố và hình thành các tổ chức chính trị đòi lập trong nước, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa. Mọi suy nghĩ, nhận thức và hành động manh động, nôn nóng, “tả” khuynh hoặc nửa vời, thiếu kiên trì trong đấu tranh để giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc sẽ dẫn tới những sai lầm, tổn hại cho cách mạng và đe dọa sự tồn vong của dân tộc.
2. “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc” - tiếp tục được xác định là mục tiêu tổng quát và nhiệm vụ, giải pháp để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong những năm 2016-2020
Trên cơ sở dự báo tình hình thế giới và tình hình đất nước trong những năm sắp tới, nhất là: “Tình hình chính trị - an ninh thế giới thay đổi nhanh chóng, diễn biến rất phức tạp, khó lường; tình trạng xâm phạm chủ quyền quốc gia, tranh chấp lãnh thổ và tài nguyên... Các nước lớn điều chỉnh chiến lược, vừa hợp tác, thoả hiệp, vừa cạnh tranh, đấu tranh, kiềm chế lẫn nhau, tác động mạnh đến thế giới và khu vực...”(4), Đại hội XII của Đảng chỉ rõ trong mục tiêu tổng quát phát triển đất nước 5 năm (2016-2020): “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa”(5); đồng thời cũng nêu rõ nhiệm vụ tổng quát trong 5 năm tới (2016-2020) là: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dần và chế độ xã hội chủ nghĩa; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội”(6). Đặc biệt, trong nhiệm vụ tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới, Đại hội XII của Đảng đã đề ra một trong những nội dung thuộc mục tiêu trọng yếu của quốc phòng, an ninh là “kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; bảo vệ nền văn hoá dân tộc; giữ vững môi trường hoà bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội”(7). Đại hội XII của Đảng cũng chỉ ra phương hướng, nhiệm vụ không chỉ để tăng cường quốc phòng, an ninh bảo vệ Tổ quốc mà còn để nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế trong những năm tới là phải: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ vững chắc biên giới và chủ quyền biển, đảo, vùng trời của Tổ quốc; đồng thời giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để phát triển bền vững đất nước. Giải quyết những bất đồng, tranh chấp bằng giải pháp hoà bình trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế... nâng cao vị thế, uy tín của đất nước và góp phẩn vào sự nghiệp hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ trên thế giới”(8).
3. Những điều kiện cốt yếu để thực hiện “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc”
Để thực hiện kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc trong tinh hình mới đòi hỏi phải tăng cường tiềm lực quốc phòng và an ninh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ từng bước hiện đại, ưu tiên hiện đại hoá một số quân chủng, binh chủng, lực lượng; vững mạnh về chính trị, nâng cao chất lượng tổng hợp sức mạnh chiến đấu, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân. Chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, ngăn chặn, phản bác những thông tin và luận điệu sai trái, đẩy lùi các loại tội phạm và tệ nạn xã hội, sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống.
Kết hợp chặt chẽ kinh tế, văn hoá, xã hội với quốc phòng, an ninh và quốc phòng, an ninh với kinh tế, văn hoá, xã hội trong từng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, chú trọng vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển, đảo. Kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại, tăng cường hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh. Xây dựng “thế trận lòng dân”, tạo nền tảng vững chắc xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân. Có kế sách ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và triệt tiêu các nhân tố bất lợi, nhất là các nhân tố bên trong có thể gây ra đột biến.
Phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp của đất nước, nhất là vai trò của nhân dân đối với quá trình kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyển, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Sức mạnh để bảo vệ Tổ quốc là sức mạnh tổng hợp của cả nước, bao gồm sức mạnh trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội và của các lực lượng, kết hợp sức mạnh trong nước với sức mạnh quốc tế, nhưng suy đến cùng sức mạnh của nhân dân mới là căn bản nhất. Sức mạnh của nhân dân là nhân tố quyết định để kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc Tổ quốc, nhưng sức mạnh đó được huy động đến đâu cho quá trình kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc còn tuỳ thuộc vào lòng tin và sự đồng thuận của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa. Vì vậy, để phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước, vai trò của nhân dân thực hiện kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc Tổ quốc, đòi hỏi cấp uỷ, chính quyền các cấp phải gắn bó với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, giải quyết kịp thời những vướng mắc trong nhân dân và điều cốt yếu là phải đem lại lợi ích ngày càng nhiều cho nhân dân; tiếp tục củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dần tộc, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận.
Tăng cường kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tranh thủ sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế. Cần nhìn nhận biện chứng trong sự đan xen và chuyển hoá lẫn nhau giữa đối tác và đối tượng. Theo đó, trong mỗi đối tác có thể có những mâu thuẫn với lợi ích của ta cần phải kiên quyết, kiên trì đấu tranh; trong mỗi đối tượng vẫn có thể có mặt đồng thuận cần hợp tác; tranh thủ ngày càng tốt hơn sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cùng với việc tăng cường xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế; đẩy mạnh hợp tác tạo thế đan xen lợi ích chiến lược giữa các nước, nhất là các nước lớn, các đối tác chiến lược, các nước láng giểng và các nước trong khu vực; tránh xung đột, đối đầu, tránh bị cô lập, lệ thuộc.
Điều kiện cốt yếu bậc nhất là phải giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh nước ta hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng và các thế lực thù địch tranh thủ mọi sơ hở của ta để chống phá thì việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước càng cần được coi trọng. Đây là yếu tố bên trong quyết định thành bại của cách mạng, sự tồn vong của chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Để giữ vững sự lãnh đạo của Đảng và tăng cường hiệu lực quản lý của Nhà nước đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc nói chung, quá trình kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc nói riêng thì Đảng phải trong sạch, Nhà nước phải mạnh. Do đó, trong tình hình hiện nay phải tạo sự chuyển biến rõ rệt trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản; ngăn chặn từng bước đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”; củng cố, tăng cường lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc là một trong những thành quả quan trọng mà nhân dân ta đã giành được dưới sự lãnh đạo của Đảng trong những năm qua. Đó chính là phương sách đúng đắn - là mục tiêu tổng quát, phương hướng, nhiệm vụ, phương châm để giữ vững nền độc lập dân tộc và chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam trong tình hình mới. Quán triệt sâu sắc tinh thần Đại hội XII của Đảng, hiện thực hoá ý chí quyết tâm và thực hiện phương châm đúng đắn trong hành động là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả dân tộc ta để mãi mãi bảo đảm sự vũng chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
----------------------------------------------------
(1) (2) (4) (5) (6) (7) (8) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương, H, 2016 tr.145-146, 146, 71, 147, 78, 147-148, 153.
(3) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H.1996, t.3, tr.557.
