Thông tin hoạt động

Thể hiện rõ nét những tư tưởng, quan điếm cơ bản về đạo đức cách mạng, tư cách người cách mạng, phương pháp cách mạng, tác phẩm Đường kách mệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào tình hình thực tiễn nước ta, tổng kết kinh nghiệm cách mạng các nước như Mỹ, Pháp, Nga... Đây là tác phẩm tập hợp các bài giảng của Người tại các lớp huấn luyện cán bộ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tổ chức tại Quảng Châu (Trung Quốc) trong những năm 1925-1927; được Bộ Tuyên truyền của Hội Liên hiệp Các dân tộc bị áp bức tập hợp lại và xuất bản thành sách năm 1927. Đây là tư liệu tham khảo đặc biệt quan trọng, cơ sở lý luận để Đảng ta xây dựng phương pháp cách mạng phù hợp với tình hình đất nước, một trong những tài liệu để cán bộ, đảng viên rèn luyện đạo đức cách mạng.

Với 15 đầu mục lớn, thể hiện như 15 bài học với số lượng trang không nhiều (bản gốc dày 100 trang), Đường kách mệnh đã có những nội dung hàm chứa giá trị thực tiễn lớn lao, có cả giá trị khoa học, giá trị đạo đức, giá trị văn hóa - nhất là văn hóa chính trị. Đây chính là giá trị bền vững, có sức sống ảnh hưởng sâu rộng lâu dài trong sự nghiệp của chúng ta hiện nay và mai sau.

2. Giá trị tác phẩm trong rèn luyện và giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng của người cán bộ, đảng viên

Nổi bật trong tác phẩm là đề cập trước tiên đến vấn đề “Tư cách người cách mạng”, với một hệ tiêu chuẩn gồm 3 bộ phận cấu thành: với mình, với người, với công việc; cùng với đó là 23 điều căn dặn, chỉ rõ: Với mình phải cần kiệm, vị công vong tư, hi sinh, ít lòng ham muốn về vật chất...; Với từng người thì phải khoan thứ, với đoàn thể thì phải nghiêm, có lòng bày vẽ cho người...; Với công việc phải dũng cảm, quyết đoán, phải xem xét kỹ càng, phải phục tùng đoàn thể... Chủ tịch Hồ Chí Minh coi việc giáo dục đạo đức cách mạng là một trong những nguyên tắc cơ bản, nhằm xây dựng những con người cách mạng chân chính, đế tiến tới xây dựng một đảng cách mạng chân chính của giai cấp công nhân Việt Nam; bởi vì Người đặc biệt quan tâm tới cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân và trau dồi thường xuyên đạo đức cách mạng trong Đảng. Từ khi chưa thành lập Đảng, Người đã nhìn nhận rõ yếu tố quan trọng là cách mạng muốn thành công thì ngoài đường lối chính trị, ngoài lý tưởng mục tiêu ra, một vấn đề hết sức hệ trọng là đạo đức của người cách mạng, đạo đức của đảng cách mạng, nhất là khi ở vị trí cầm quyền. Người nhấn mạnh, người cách mạng phải ít lòng ham muốn về vật chất, có bản lĩnh chống chủ nghĩa cá nhân, chống giặc nội xâm, phải có đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư thì mới toàn tâm toàn ý vì sự nghiệp cách mạng, vì sự nghiệp phục vụ nhân dân. Những nội dung về đạo đức cách mạng, tư cách người cách mạng đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh phát triển ngày càng sâu sắc hơn, trở thành cơ sở khoa học của đạo đức Hồ Chí Minh; hướng người cách mạng phải trung với nước, hiếu với dân, suốt đời phấn đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tố quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng.

Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tư cách người cách mạng đã được thể hiện ở những tấm gương chiến đấu dũng cảm, khí tiết của người cộng sản trước kẻ thù, trở thành một nhân tố quan trọng đưa cách mạng đến thành công. Điều quan trọng hàng đầu mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm sau khi Đảng ta cầm quyền, đó là giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, đấu tranh, loại bỏ ngay, loại bỏ triệt để những thói hư, tật xấu của các “quan cách mạng”. Người cho rằng, khi trở thành đảng cầm quyền, Đảng ta không thay đổi bản chất là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đại biểu lợi ích giai cấp, nhân dân và dân tộc, không thay đổi mục đích, lý tưởng của mình: giải phóng nhân dân khỏi mọi ách áp bức bóc lột, xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc cho nhân dân. Khi trở thành đảng cầm quyền, Đảng đứng trước vấn đề mà là làm thế nào để quyền lực không tha hóa Đảng, không làm biến chất đảng viên.

Người đã nhấn mạnh rằng, những người cộng sản chúng ta không một phút nào được quên lý tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho Tổ quốc hoàn toàn độc lập, cho chủ nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta và trên toàn thế giới. Người luôn nhắc nhở rằng, nguy cơ lớn nhất đối với Đảng là, khi đã có quyền lực trong tay, người đảng viên cộng sản lãng quên mục đích của mình là phải toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân. Người chỉ rõ, Đảng không được chủ quan, tự mãn, vì đã có một số đảng viên, cán bộ thoái hóa biến chất, trở thành “quan cách mạng”. Mỗi đảng viên và toàn Đảng trong điều kiện cầm quyền giữ vững và phát huy bản chất cộng sản của mình, như Người thường nhắc nhở, là một quá trình đấu tranh cực kỳ gian khổ, phức tạp và kẻ địch nguy hiểm nhất là “chủ nghĩa cá nhân”, kẻ thù ở bên trong mỗi một con người. Chỉ sau hơn một tháng ra đời của bản Tuyên ngôn độc lập (ngày 2-9-1945), trong Thư gửi ủy ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng (ngày 17-10-1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu lên những “lỗi lầm rất nặng nề” mà các nhân viên Nhà nước đã phạm phải, như trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư túng, chia rẽ, kiêu ngạo. Hơn một năm sau, Người lại có hai bức thư gửi các đồng chí Bắc bộ và gửi các đồng chí Trung bộ. Nội dung các bức thư đó cũng đều nhằm phê bình các cơ quan của Đảng và Nhà nước đã phạm phải các khuyết điểm như địa phương chủ nghĩa, óc bè phái, óc quân phiệt, quan liêu, óc hẹp hòi, ham chuộng hình thức, làm việc bàn giấy, vô kỷ luật, kỷ luật không nghiêm, ích kỷ, kiêu ngạo, hủ hóa. Có thể coi nội dung của ba bức thư trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh là dự báo chính trị về nguy cơ của một đảng cầm quyền mà những người cộng sản ở tất cả mọi nơi, trong các thời kỳ lịch sử khác nhau đều cần phải ghi nhớ và đề phòng.

Một trong những tư tưởng quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng trong điều kiện Đảng cầm quyền là phải phòng chống những căn bệnh có nguy cơ làm cho Đảng bị tha hóa, không những không còn là người đầy tớ của nhân dân mà thậm chí còn biến thành cực đối lập với nhân dân. “Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ” , đó là lời tuyên bố “quang minh chính đại” của một đảng lấy phục vụ nhân dân làm mục đích, là chân lý muôn đời, là lời cảnh báo đối với tất cả đảng viên cộng sản.

3. Thực hiện lời dạy của Người về tư cách người cách mạng trong bối cảnh tình hình hiện nay.

Những lời dạy, chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng, tư cách người cách mạng, về làm cách mạng càng trở nên có ý nghĩa quan trọng đối với từng cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay của cách mạng nước ta, đặt trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có cả thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức đan xen; đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới to lớn, phức tạp hơn đối với sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước và bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, đòi hỏi Đảng, Nhà nước và nhân dân ta phải quyết tâm, nỗ lực phấn đấu mạnh mẽ hơn.

Bốn nguy cơ mà Đảng ta đã chỉ ra vẫn tồn tại, nhất là nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên thế giới, nguy cơ “diễn biến hòa bình” của thế lực thù địch nhằm chống phá nước ta; tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyến hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và tự quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn biến phức tạp; khoảng cách giàu - nghèo, phân hóa xã hội ngày càng tăng, đạo đức xã hội có mặt xuống cấp đáng lo ngại, làm giảm lòng tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào Đảng và Nhà nước.

Trong những năm qua, thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã nỗ lực phấn đấu đạt được những thành quả quan trọng. Công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh; phát huy dân chủ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tạo sự nhất trí trong Đảng và đồng thuận xã hội; tăng cường mối quan hệ mật thiết với nhân dân; gắn kết chặt chẽ và triến khai đồng bộ các nhiệm vụ, trong đó thực hiện phát triến kinh tế - xã hội là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, phát triển văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội; bảo đảm quốc phòng và an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Cùng với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, Đảng bộ và nhân dân TP. Hồ Chí Minh đã nỗ lực đạt được những thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực, thực hiện phát triển nhanh và bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, xây dựng con người, tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, xây dựng thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình; luôn thấm nhuần và thực hiện quan điểm tin dân, trọng dân, học dân, dựa vào dân, chăm lo cho cơ sở, phát huy sức dân để chăm lo cho dân, thực hiện tốt an sinh xã hội, không ngừng nâng cao chất lượng sống của nhân dân; từ đó góp phần khẳng định thành tựu chung của thành phố trong 30 năm đổi mới, một giai đoạn lịch sử quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển, thành phố đạt được những thành tựu to lớn, toàn diện, tạo sự chuyến biến căn bản trong đời sống xã hội, góp phần rất quan trọng vào thành tựu chung của vùng và cả nước.

Thành tựu đạt được có nguyên nhân từ nhận thức và vận dụng đúng phương pháp cách mạng trong từng giai đoạn, thường xuyên rèn luyện, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên; thực hiện đánh giá, quy hoạch, bố trí đúng cán bộ, phát huy nhân tài, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; nêu cao vai trò tiền phong, gương mẫu của người đứng đầu tại các địa phương, đơn vị. Tiếp tục thống nhất nhận thức thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, một trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, đầu mối giao lưu và hội nhập quổc tế, là đầu tàu, động lực, có sức thu hút và sức lan tỏa lớn của vùng kinh tế trọng điếm phía Nam, có vị trí chính trị quan trọng của cả nước (3), Đảng bộ chính quyền và nhân dân thành phố kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, ra sức phát huy truyền thống vẻ vang, xây dựng Đảng bộ thành phố thật trong sạch, vững mạnh, vì mục tiêu xây dựng TP.HCM có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

Để thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ này, từng cán bộ, đảng viên và nhân dân thành phố cần thấm nhuần lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tư cách người cách mạng, đạo đức cách mạng, tiếp tục kiên quyết, kiên trì thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”, gắn với thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị; góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ thành phố, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng. Học tập theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đòi hỏi trước hết, mỗi cán bộ, đảng viên của Đảng bộ thành phố phải thấm nhuần tư tưởng của Người về vai trò và các phẩm chất đạo đức, thấy rõ ý nghĩa tầm quan trọng và nội dung yêu cầu của việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; bởi nhận thức đúng sẽ hành động đúng, từ nhận thức gắn với nhũng hành động cụ thể, thiết thực, cụ thể hóa và xác định những yêu cầu cơ bản về những chuẩn mực đạo đức cho phù hợp với mỗi người.

Trước tình hình thế giới và khu vực có những diễn biến phức tạp về kinh tế, chính trị, công tác giáo dục đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên thành phố là vô cùng cần thiết, tập trung vào nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng với những giải pháp cụ thể, thiết thực như thường xuyên tổ chức các đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, quán triệt cho cán bộ, đảng viên, công chức rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, phát huy tính tiên phong, gương mẫu, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, nhận thức và chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có ý thức bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước và kiên quyết đấu tranh chống những luận điệu xuyên tạc, vu khống, nói xấu Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa của các thế lực thù địch, phần tử xấu, chủ động và tích cực tham gia phòng, chống những biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Mỗi cán bộ, đảng viên dù phải sống trong bất kỳ môi trường xã hội nào cũng đều chịu sự tác động của cái hay, cái dở, cái tốt, cái xấu. Loại bỏ cái xấu, cái dở phải bằng việc thường xuyên rèn luyện, ra sức học tập, tu dưỡng, tự cải tạo để tiến bộ mãi, nhớ mãi và thực hiện lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Tư tưởng cộng sản với tư tưởng cá nhân ví như lúa với cỏ dại. Lúa phải chăm bón rất khó nhọc thì mới tốt được. Còn cỏ dại không cần chăm sóc cũng mọc lu bù. Tư tưởng cộng sản phải rèn luyện gian khổ mới có được. Còn tư tưởng cá nhân cũng như cỏ dại, sinh sôi, nảy nở rất dễ” . Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên thành phố phải thường xuyên, liên tục, bền bỉ rèn luyện đạo đức cách mạng, tiếp tục phát huy những giá trị lý luận vô giá của tác phẩm Đường kách mệnh trong giai đoạn hiện nay.

Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2000, tập 9, tr.285-289. Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, tập 5, tr.60. Nghị quyết số 16-NQ-TW ngày 10-8-2012 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP. Hồ Chí Minh đến năm 2020. Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, năm 2011, tập 12, tr.222.