Tin hoạt động trong EVNSPC

Ông Nguyễn Nghĩa Hiệp là người có quyền sử dụng đất với diện tích 3.009,46m2 tại phường Chánh Nghĩa, thị xã (nay là thành phố) Thủ Dầu Một và quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất với diện tích 299,81m2 do UBND tỉnh Bình Dương cấp cho ông vào năm 1998. Đến năm 2018, ông Nguyễn Nghĩa Hiệp tiến hành thủ tục hợp thửa đối với diện tích của 02 phần đất nêu trên. Ngày 20/11/2018, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương tiến hành cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng diện tích 3.319,9m2 cho ông Nguyễn Nghĩa Hiệp. Thửa đất có 40,2m2 đất trồng cây lâu năm thuộc hành lang bảo vệ mương; 226,1m2 đất trồng cây lâu năm thuộc hành lang bảo vệ rạch; 333,8m2 đất dưới đường dây điện; 172,5m2 đất thuộc hành lang bảo vệ đường điện. Theo hiện trạng sử dụng đất, ngành Điện đã sử dụng một phần diện tích đất (490,5m2) của ông Nguyễn Nghĩa Hiệp để xây dựng trụ điện tháp sắt để kéo dây tải điện vượt sông Sài Gòn, trong đó: diện tích cột điện 52,9m2, diện tích đất thuộc hành lang an toàn công trình điện là 129,8m2 và diện tích đất dưới đường dây điện 380,8m2. Do đó, ông Hiệp khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) di dời trụ điện để trả lại diện tích đất 490,5m2 theo đo đạc thực tế.

Phần diện tích để trồng trụ và đường dây điện đi ngang mà ông Nguyễn Nghĩa Hiệp đang khởi kiện thuộc công trình “Đường dây 110kV Sài Gòn – Gò Đậu – Phú Hòa Đông”. Công trình này được Nhà nước đầu tư xây dựng vào năm 1976 với cấp điện áp là 66kV, đưa vào vận hành nhằm cung cấp điện tại khu vực phía Nam, mang ý nghĩa rất quan trọng về an ninh năng lượng, lợi ích công cộng và lợi ích kinh tế xã hội. Trước thời điểm năm 2000, công trình này được giao cho Công ty Truyền tải Điện 4 quản lý và vận hành. Sau đó, thực hiện chủ trương tái cơ cấu về mô hình tổ chức của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), công trình được giao cho Công ty Điện lực 2 (nay là Tổng công ty Điện lực miền Nam - EVNSPC) quản lý vận hành vào năm 2000. Năm 2001, công trình này được cải tạo, nâng cấp điện áp từ 66kV lên 110kV không thay đổi vị trí, hướng tuyến, hành lang bảo vệ lưới điện cao áp, được đưa vào vận hành chính thức ở cấp điện áp 110kV từ ngày 20/02/2001 và vẫn thuộc sự quản lý của EVNSPC. Hiện nay, công trình này được giao cho Công ty Điện lực Bình Dương trực tiếp quản lý và vận hành.

Thực hiện theo ủy quyền của Tổng Giám đốc EVNSPC tham gia tố tụng trong vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” nêu trên, ông Trần Văn Xuân – Trưởng phòng KTTT&PC Công ty Điện lực Bình Dương đã phối hợp với các đơn vị và luật sư tư vấn chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, các ý kiến trình bày, tranh luận để tham dự các phiên xét xử tại Tòa án nhân dân các cấp (phiên sơ thẩm tại TAND Tp.Thủ Dầu Một ngày 21/5/2020; phiên phúc thẩm tại TAND tỉnh Bình Dương vào các ngày 08,11,21 và 28/9/2020) với kết quả xét xử như sau:

• Tại phiên xét xử sơ thẩm: Ông Nguyễn Nghĩa Hiệp yêu cầu EVNSPC có trách nhiệm di dời trụ điện và đường dây để trả lại diện tích đất 490,5 m2 đất theo GCNQSDĐ số CO 911476, số vào sổ CS 08126 do Sở TNMT tỉnh Bình Dương cấp ngày 20/11/2018. Trường hợp không di dời được thì yêu cầu bị đơn bồi thường giá trị đất tương đương 34.335.000.000 đồng (70.000.000 đồng/m2, đơn giá này đã được Hội đồng định giá thành phố Thủ Dầu Một thống nhất áp dụng). Kết quả: Hội đồng xét xử sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Nghĩa Hiệp đối với EVNSPC (bản án dân sự sơ thẩm số 17/2020/DS-ST ngày 21/5/2020) bởi các nhận định sau:
  • Từ khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu năm 1998 đến nay thì giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Nghĩa Hiệp luôn thể hiện phần đất hành lang bảo vệ đường điện và diện tích đất dưới đường điện;
  • Lịch sử công trình đã được Nhà nước xây dựng vào năm 1976 trước khi ông Hiệp kê khai để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngoài ra, tại thời điểm này đường dây điện đã hiện hữu trên đất và ông Hiệp chưa được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất. Như vậy, ông Hiệp chưa phải là chủ sở hữu thì không có cơ sở để Nhà nước thu hồi hay bồi thường quyền sử dụng đất cho ông Hiệp. Bên cạnh đó, trong suốt quá trình quản lý, sử dụng đất từ năm 1998 đến nay, ông Hiệp biết rõ phần đất mình có diện tích đất thuộc hành lang bảo vệ đường điện, đất dưới đường điện nhưng không có ý kiến thắc mắc, khiếu nại gì.
  • Mặc dù, các hồ sơ xây dựng công trình đến nay không còn lưu trữ; tuy nhiên, các hồ sơ chứng minh việc vận hành lưới điện của công trình này phù hợp với thời điểm xây dựng và ý kiến trình bày tính chất quan trọng về an ninh năng lượng, lợi ích công cộng và lợi ích kinh tế xã hội đã thuyết phục Hội đồng xét xử.
• Tại phiên xét xử phúc thẩm: Ngay sau khi có bản án sơ thẩm, nguyên đơn có kháng cáo đối với toàn bộ bản án sơ thẩm số 17/2020/DS-ST ngày 29/5/2020. Tại phiên toà xét xử phúc thẩm, ông Hiệp khẳng định giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và xác định chỉ yêu cầu bị đơn di dời trụ điện chiếm diện tích 52,9m2 ra khỏi đất của ông. Nếu không di dời được thì bồi thường giá trị đất theo giá của Hội đồng định giá Tòa án cấp sơ thẩm đã định giá lại là 35.000.000 đồng/m2 x 52,9 đồng/m2 = 1.851.500.000 đồng. Kết quả: Hội đồng xét xử đã quyết định không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Nghĩa Hiệp. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 17/2020/DS-ST ngày 21/5/2020 về việc tranh chấp quyền sử dụng đất của TAND Tp.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương. Nhận định của Hội đồng xét xử phiên phúc thẩm như sau:
  • Qua quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, ông Hiệp cũng thừa nhận trụ điện và đường dây cao thế trên được xây dựng từ năm 1976, có trước thời điểm ông Hiệp nhận chuyển nhượng đất và trước thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu năm 1998.
  • Trong suốt quá trình quản lý, sử dụng đất từ năm 1998 đến khi cấp đổi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2018, ông Hiệp đã biết rõ phần đất của mình có trụ điện cao thế nêu trên và khi Nhà nước mở rộng đường Nguyễn Tri Phương, ông Hiệp cũng đã được bồi thường phần đất hành lang bảo vệ đường điện.
  • Mặc khác, trụ điện thuộc công trình “Đường dây 110kV Sài Gòn – Gò Đậu – Phú Hòa Đông” nhằm phục vụ lợi ích kinh tế xã hội trong khu vực; có hồ sơ chứng minh vận hành liên tục từ năm 1976 đến nay; có sự xác nhận về chủ thể cũng như nguồn gốc công trình này của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Do đó, việc ông Hiệp yêu cầu di dời trụ điện ra khỏi quyền sử dụng đất của ông hoặc yêu cầu bồi thường là không có cơ sở chấp nhận.

Qua sự vụ nhận thấy, để có được kết quả như trên, công tác chuẩn bị hồ sơ, củng cố chứng cứ gồm các hồ sơ chứng minh trực tiếp (hồ sơ thiết kế, bản vẽ, dự toán, quyết toán, hoàn công của công trình) cùng các hồ sơ chứng minh gián tiếp (lý lịch đường dây, nhật ký vận hành, quá trình cải tạo, sửa chữa nâng cấp) để tham gia tố tụng tại Tòa án là hết sức quan trọng, tác động không nhỏ đến quyết định của Hội đồng xét xử. Người đại diện theo ủy quyền là ông Trần Văn Xuân – Trưởng phòng KTTT&PC Công ty Điện lực Bình Dương đã tham mưu việc phối hợp tốt cùng các đơn vị liên quan (Công ty Truyền tải Điện 4, Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh, các Ban quản lý dự án miền, Công ty lưới điện cao thế miền Nam) truy xuất hồ sơ liên quan công trình. Đồng thời, kết hợp với Ban Pháp chế EVNSPC, đơn vị tư vấn luật nghiên cứu kỹ các văn bản pháp luật qua các thời kỳ (Luật Đất đai năm 1987, Nghị định 70-HĐBT ngày 30/4/1987, Luật Đất đai năm 1993, Luật Đất đai năm 2013, Nghị định 81/2009/NĐ-CP ngày 12/10/2009) để có ý kiến trình bày rõ ràng, chặt chẽ, bảo vệ quan điểm và tham gia tranh tụng thuyết phục tại các cấp xét xử. 

Bên cạnh đó, với sự hỗ trợ tích cực, nhiệt tình từ Ban Pháp chế EVN, Ban Pháp chế EVNSPC và chính quyền địa phương tạo điều kiện thuận lợi để Công ty Điện lực Bình Dương tranh luận, khẳng định chủ thể và nguồn gốc của công trình liên quan đến quá trình tranh chấp, giúp ngành Điện bảo vệ được quyền và lợi ích chính đáng và hợp pháp khi giải quyết các tranh chấp quyền sử dụng đất các công trình điện được xây dựng trong giai đoạn trước đây, cụ thể: Ngành Điện không phải chịu khoản chi phí bồi thường diện tích để xây dựng trụ điện và hành lang an toàn bảo vệ lưới điện bất hợp lý khi có khởi kiện; Kết quả phán quyết của Tòa án Nhân dân các cấp trong bản án là cơ sở pháp lý, tiền để để giải quyết các trường hợp tranh chấp quyền sử dụng đất tương tự liên quan trong quá trình xây dựng, phát triển hệ thống lưới điện.

Với ý nghĩa đó, từ kết quả phán quyết của Cơ quan Tòa án, ngành Điện mong muốn phổ biến đến tất cả các đơn vị trong ngành Điện để vận dụng, xử lý khi có xảy ra trường hợp tranh chấp tương tự; đồng thời qua đây cũng muốn nhắn nhủ giúp người dân hiểu rõ hơn, tiếp tục đồng hành cùng ngành Điện trong việc chấp hành, thượng tôn pháp luật; đồng cảm, chia sẻ với ngành Điện vì lợi cộng đồng, góp phần đảm bảo an ninh, an toàn năng lượng điện của Quốc gia để phục vụ người dân, khách hàng ngày càng tốt hơn./.