Một buổi sáng đầu tháng, tại thôn 4, xã Đạ Tẻh (Lâm Đồng), trong khi chuẩn bị ra làm vườn, bà Nguyễn Thị Lan tranh thủ mở chiếc điện thoại thông minh đã được con trai cài sẵn ứng dụng ngân hàng. Chỉ mất vài giây, bà đã hoàn tất việc thanh toán tiền điện tháng này.
Bà cười hiền: “Trước đây cứ đến kỳ đóng tiền là phải chạy xe gần 5 cây số xuống thị trấn. Nhiều hôm bận việc đồng áng, trễ hạn lại lo bị cắt điện. Nay thì chỉ cần ngồi nhà, bấm một cái là xong. Tiện lợi lắm.”
Câu chuyện của bà Lan là một trong hàng chục ngàn minh chứng sống động cho sự thay đổi đang lan tỏa khắp các làng quê Lâm Đồng, nơi việc thanh toán tiền điện không dùng tiền mặt không chỉ là thói quen mới, mà còn mở ra cả một hành trình số hóa cho đời sống nông thôn.
Ở các xã vùng sâu, vùng xa, người dân vốn quen với việc đóng tiền điện trực tiếp cho nhân viên thu ngân hoặc phải đi đến các điểm giao dịch. Mỗi lần như vậy, không ít hộ gia đình phải dành cả buổi, ảnh hưởng đến công việc đồng áng, buôn bán. Nhưng nay, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, hoặc thậm chí điện thoại phổ thông có tính năng ngân hàng, việc thanh toán trở nên đơn giản hơn bao giờ hết.
Anh Hà Thanh Nghĩa, một hộ dân xã Cát Tiên 1, hào hứng: “Tôi có thể thanh toán ngay trên ứng dụng EVNSPC hoặc app ngân hàng. Ngoài ra, có lịch sử điện năng tiêu thụ được cập nhật rõ ràng, không còn lo bị tính nhầm. Gia đình tôi thấy rất an tâm và tiết kiệm được nhiều thời gian.”
Không chỉ giới trẻ, nhiều người cao tuổi cũng đang dần bắt nhịp. Bà con được con cháu hướng dẫn, hoặc tham gia các buổi tập huấn ngay tại nhà văn hóa thôn. Những thao tác ban đầu tưởng chừng khó, nhưng sau vài lần thực hành, mọi người đã quen dần, thậm chí còn chủ động “hướng dẫn ngược” cho hàng xóm.
Nếu như trước đây, Công ty Điện lực Lâm Đồng phải bố trí lực lượng lớn nhân viên đi thu tiền tận nhà, tốn kém cả thời gian lẫn chi phí, thì nay, quy trình được số hóa gần như hoàn toàn.
Ông Nguyễn Thành Nhân – Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lâm Đồng – cho biết: “Lợi ích lớn nhất là tối ưu hóa dòng tiền, minh bạch các khoản thu và nâng cao hiệu quả quản trị. Chúng tôi có thể tập trung nhân lực vào phục vụ kỹ thuật, cải thiện chất lượng điện, thay vì mất sức vào công tác thu tiền. Con số 99,71% khách hàng đã chuyển sang thanh toán không tiền mặt tại Lâm Đồng là minh chứng rõ ràng cho sự đồng thuận xã hội.”
Việc số hóa cũng giúp Công ty giảm thiểu rủi ro thất thoát, tăng năng suất lao động, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ. Đây là yếu tố quan trọng trong hành trình hiện đại hóa ngành điện, đưa dịch vụ tiệm cận chuẩn mực của các quốc gia tiên tiến.
Để một chủ trương công nghệ cao bén rễ tại nông thôn – nơi thói quen dùng tiền mặt đã ăn sâu hàng chục năm – không thể chỉ trông chờ vào ngành điện. Chính quyền xã, thôn đã vào cuộc mạnh mẽ, trở thành “cầu nối tin cậy” giữa doanh nghiệp và người dân.
Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Cát Tiên, chia sẻ: “Chính quyền xã chúng tôi xem đây là nhiệm vụ chung, không chỉ tuyên truyền mà còn trực tiếp tổ chức các điểm hỗ trợ ngay tại nhà văn hóa, kết hợp với ngân hàng, bưu điện để mở rộng kênh thanh toán phù hợp nhất với bà con nông thôn. Khi người dân được cán bộ xã trực tiếp hướng dẫn, họ thấy tin tưởng và yên tâm hơn.”
Thực tế cho thấy, việc phát tờ rơi hướng dẫn, tổ chức tập huấn, lồng ghép tuyên truyền trong các buổi họp thôn đã xóa bỏ rào cản lớn nhất: sự thiếu tin tưởng vào giao dịch phi tiền mặt.
Ông Nguyễn Văn Tiến nhấn mạnh: “Chúng tôi coi đây là một quá trình nhân văn. Ngành điện không áp đặt, mà đồng hành cùng người dân, để mọi người cùng hưởng lợi. Việc lập các điểm hỗ trợ ngay tại xã giúp bà con thấy gần gũi, dễ tiếp cận, và quan trọng nhất là không ai bị bỏ lại phía sau”.
Đối với bà con vùng nông thôn, hóa đơn tiền điện vốn chỉ là một khoản chi phí hàng tháng. Nhưng giờ đây, từ chính hóa đơn ấy, cả một hành trình số hóa đã mở ra. Người dân không chỉ biết đến thanh toán điện tử, mà còn quen dần với các dịch vụ ngân hàng số, ví điện tử, thương mại điện tử. Có thể nói, thanh toán tiền điện không dùng tiền mặt đã trở thành “cửa ngõ số hóa” cho nông thôn, đưa bà con tiến gần hơn tới nền kinh tế số mà Chính phủ đang thúc đẩy.
Nhìn rộng ra, chủ trương “phủ sóng” thanh toán điện tử của ngành điện không chỉ là cải cách trong lĩnh vực Điện lực, mà còn góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng, thúc đẩy xã hội không tiền mặt, rút ngắn khoảng cách số giữa nông thôn và thành thị. Ở Lâm Đồng, ánh sáng điện từ lâu đã gắn bó với từng mái nhà, từng nương cà phê, vườn rau.
Giờ đây, ánh sáng ấy còn mở ra con đường mới – con đường số hóa, nơi mỗi cú chạm trên điện thoại không chỉ thanh toán tiền điện, mà còn khẳng định một bước tiến văn minh của nông thôn. Hướng đến nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng, hạ tầng số bền vững và hiện đại theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia./.
