Chính sách chất lượng

Cú hích chính sách và phản ứng dây chuyền của phụ tải

Một điểm đáng chú ý của Nghị định 20/2026/NĐ-CP là yêu cầu cấp tỉnh công khai quỹ đất, nguyên tắc, tiêu chí và định mức hỗ trợ đầu tư tại từng khu công nghiệp, trong đó có nội dung hướng đến nhóm doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và công nghệ cao. Ở góc nhìn thị trường, đây là cơ chế giúp làm rõ “luật chơi” và chi phí tiếp cận mặt bằng, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp rút ngắn thời gian tìm kiếm thông tin, giảm mức độ bất định trong giai đoạn chuẩn bị dự án.

Song hành với đó, Nghị định cũng đặt ra yêu cầu tách bạch dòng vốn hỗ trợ và trách nhiệm vận hành hạ tầng khu công nghiệp. Khi trách nhiệm duy tu, bảo dưỡng và quản lý hạ tầng sau nghiệm thu được gắn rõ với chủ đầu tư hạ tầng, tính minh bạch và kỷ luật vận hành có điều kiện được nâng lên. Trong kịch bản các rào cản về mặt bằng và chi phí được tháo gỡ hiệu quả, phụ tải công nghiệp tại một số khu vực có thể phản ứng nhanh, nhất là khi các nhà máy bước vào giai đoạn chạy thử, vận hành thương mại hoặc mở rộng dây chuyền.

Dự báo phụ tải: Không thể chỉ nhìn “đường cong lịch sử”

Với EVNSPC, “điện đi trước” không chỉ là xây thêm trạm hoặc kéo thêm đường dây, mà là quản trị đồng bộ với nhịp phát triển thực tế của khu công nghiệp. Phụ tải khu công nghiệp thường tăng theo dạng “bậc thang”, tức có thể tăng mạnh khi nhiều nhà máy cùng đi vào vận hành hoặc khi một khách hàng lớn mở rộng công suất. Vì vậy, nếu dự báo chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng lịch sử mà thiếu tín hiệu sớm từ địa phương và chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp về tiến độ giao đất, tỷ lệ lấp đầy, cũng như mốc vận hành của các khách hàng lớn, nguy cơ quá tải cục bộ và thiếu công suất tại những điểm nóng sẽ tăng lên.

Một ví dụ cho tư duy “đi trước” là dự án xây dựng mới Trạm biến áp 110kV An Hội (Thành Công 2) tại tỉnh Tây Ninh, nhằm đáp ứng nhu cầu phụ tải công nghiệp dự kiến tăng tại Khu công nghiệp Thành Thành Công, quy mô hơn 1.020 ha. Công trình được thiết kế với quy mô 2x63 MVA; giai đoạn đầu lắp đặt 1 máy biến áp 63 MVA và bố trí 6 lộ ra 22kV, trong đó có 5 lộ phục vụ cấp điện cho khu công nghiệp. Để sẵn sàng cho các bước phát triển tiếp theo, dự án đồng thời thi công sẵn móng cho máy biến áp thứ hai và hoàn thiện tuyến đấu nối 110kV mạch kép dài hơn 1,7 km. Trạm được đóng điện ngày 19/12/2025, góp phần tăng cường liên kết lưới, nâng độ tin cậy cấp điện theo tiêu chí N-1, giảm bán kính cấp điện và tạo dư địa đáp ứng nhu cầu phụ tải giai đoạn 2025–2030.

Ở tầm hệ thống, EVN cũng đã công bố năm 2025 EVNSPC khởi công 69 công trình 110kV và đóng điện 88 công trình 110kV, với tổng giá trị đầu tư hoàn thành 16.786 tỷ đồng. Đây là nền tảng cho thấy năng lực triển khai đã được nâng lên. Tuy nhiên, nếu tác động của Nghị định 20/2026/NĐ-CP giúp khu công nghiệp tăng tốc tại một số địa bàn, áp lực “tăng nhịp” sẽ không diễn ra đồng đều trên toàn vùng, mà tập trung theo các cụm phụ tải. Khi đó, trọng tâm của EVNSPC không chỉ là làm nhiều hơn, mà là làm đúng điểm nóng, dựa trên cơ chế phối hợp thông tin sớm và xây dựng kịch bản phụ tải theo tiến độ lấp đầy khu công nghiệp.

Quản trị nhà thầu: Đòn bẩy giữ mốc đóng điện

Khi khối lượng đầu tư lưới điện tăng, thách thức thường không nằm ở một hạng mục đơn lẻ mà nằm ở khả năng giữ nhịp toàn chuỗi, từ thiết kế, cung ứng thiết bị, thi công hiện trường, nghiệm thu và tổ chức đóng điện. Trong đó, nhà thầu xây lắp điện vẫn là mắt xích có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và chất lượng hiện trường. Nếu kỷ luật chất lượng, an toàn và tiến độ không được quản trị chặt, chỉ cần một khâu lệch nhịp là toàn bộ mốc đóng điện có thể bị phá vỡ, kéo theo rủi ro không đáp ứng kịp nhu cầu phụ tải khu công nghiệp.

Trong bối cảnh đó, “quản trị nhà thầu” cần được nhìn như năng lực lõi, bắt đầu từ tiền thẩm định năng lực theo nhóm công việc và khả năng huy động nguồn lực, đến quản trị tiến độ theo mốc kiểm soát và quản trị rủi ro cung ứng thiết bị. Thay vì đặt trọng tâm vào xử lý hậu kiểm, hợp đồng và quản trị hiện trường cần quy định rõ các điểm kiểm soát về chất lượng, an toàn, nhật ký nghiệm thu theo giai đoạn, cũng như chế tài tiến độ gắn với mốc đóng điện. Khi nhịp dự án dày lên, điều tạo khác biệt không chỉ là “thêm nguồn lực”, mà là kỷ luật thực thi trên từng công trường.

Từ chính sách đến hiệu quả cung cấp điện cho khu công nghiệp

Nghị định 20/2026/NĐ-CP mở ra một động lực mới cho phát triển kinh tế tư nhân và có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tới khu công nghiệp ở một số tỉnh, thành phía Nam. Với EVNSPC, sức ép không nằm ở khẩu hiệu “điện đi trước”, mà nằm ở yêu cầu hành động đồng thời trên hai phương diện: một mặt thiết lập cơ chế bắt tín hiệu sớm từ địa phương và chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp để dự báo phụ tải theo kịch bản, xác định đúng điểm nóng đầu tư; mặt khác chuẩn hóa và siết chặt kỷ luật quản trị dự án, nhà thầu và chuỗi cung ứng để giữ mốc đóng điện, chất lượng công trình.

Chỉ khi hệ thống điện phản ứng đủ linh hoạt và kỷ luật triển khai theo kịp tốc độ của các chính sách hỗ trợ khu công nghiệp, mục tiêu bảo đảm điện cho phát triển sản xuất, kinh doanh mới có thể đạt được một cách bền vững. Đây cũng là nền tảng để EVNSPC tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng hành cùng địa phương trong thu hút đầu tư và góp phần cải thiện năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư tại khu vực miền Nam./.