Có những vùng đất mà khi màn đêm buông xuống, ánh sáng không chỉ đơn thuần là tiện nghi mà là ranh giới giữa ở lại và rời đi, giữa ổn định và bấp bênh, giữa hiện diện và bị lãng quên. Ở những nơi như Tuy Đức (Lâm Đồng), điện không chỉ thắp sáng, mà còn giữ lại con người, giữ lại nhịp sống, và sâu xa hơn, giữ lại chủ quyền.
Những buôn làng nằm nép mình bên rừng, từng có thời khi đêm xuống là chìm vào tĩnh lặng. Không điện, sinh hoạt co cụm, sản xuất manh mún, đời sống phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên. Sự thay đổi bắt đầu từ khi những cột điện đầu tiên được dựng lên.
Đến nay, toàn khu vực đã có hơn 14.300 khách hàng sử dụng điện, trong đó phần lớn là hộ dân sinh hoạt. Con số ấy không chỉ phản ánh quy mô cung cấp điện, mà còn cho thấy một điều quan trọng hơn: một cộng đồng đã hình thành và ổn định quanh dòng điện. Điện về, máy bơm hoạt động, cây trồng được tưới chủ động. Điện về, nông sản được sơ chế, bảo quản. Điện về, trẻ em học bài dưới ánh đèn thay vì ánh lửa leo lét. Khi cuộc sống đủ đầy hơn, người dân không còn lý do để rời bỏ mảnh đất của mình. Ở biên giới, “giữ dân” chính là nền tảng đầu tiên của “giữ đất” và giữ gìn hòa bình nơi biên ải.
liên tục cho người dân khu vực biên giới.
Hiện nay, lưới điện tại Tuy Đức được vận hành trên nền tảng gần 450 km đường dây trung – hạ thế cùng 261 trạm biến áp phân phối, vươn qua rừng sâu, đồi dốc, phủ kín các khu dân cư và vùng sản xuất trên toàn địa bàn. Nhưng giá trị của lưới điện không dừng lại ở con số. Mỗi trạm biến áp là một “điểm neo” của quản lý. Mỗi công tơ điện tử là một “cảm biến” của đời sống.
Từ việc điện tử hóa 100% dịch vụ, đến ứng dụng đo xa, vận hành qua các hệ thống số, lưới điện đang dần trở thành một phần của hạ tầng số nơi biên giới. Ở đó, không chỉ có dòng điện chạy qua, mà còn có dữ liệu, có kết nối, có khả năng giám sát và điều hành – những yếu tố cốt lõi của quản lý hiện đại.
Biên giới hôm nay không chỉ đối mặt với những thách thức truyền thống. Những vấn đề như di cư tự do, khai thác tài nguyên trái phép, phá rừng… đều có thể bắt nguồn từ một nguyên nhân rất giản đơn: đời sống không ổn định, ở điểm này, điện trở thành một “lớp an ninh mềm”.
Khi dòng điện hiện diện, đời sống nơi biên giới bắt đầu chuyển mình một cách căn cơ. Người dân có điều kiện phát triển sản xuất, tạo dựng sinh kế ổn định, từ đó giảm dần những dịch chuyển bất đắc dĩ rời khỏi quê hương. Hoạt động kinh tế từng bước đi vào nề nếp, minh bạch hơn, giúp chính quyền địa phương thuận lợi trong quản lý và điều hành. Cùng với đó, hạ tầng thông tin từ liên lạc đến các hệ thống giám sát, cảnh báo được cấp có thẩm quyền trang bị đã duy trì hoạt động liên tục, góp phần nâng cao năng lực kiểm soát và ứng phó trước các tình huống phát sinh.
Ánh sáng của điện vì thế không chỉ xua tan bóng tối của tự nhiên, mà còn lặng lẽ thu hẹp những “khoảng trống” trong quản lý xã hội, làm đầy thêm sự hiện diện của trật tự, của phát triển và của niềm tin nơi vùng biên.
óp phần thắt chặt mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai bên khu vực biên giới.
Ít ai nhìn thấy hết những nhọc nhằn phía sau dòng điện ổn định. Đó là những chuyến đi kiểm tra xuyên rừng, những ngày phát quang giữa nắng gắt, những đêm mưa phải băng đường xử lý sự cố. Có những vị trí cột điện chỉ có thể tiếp cận bằng cách đi bộ hàng giờ, mang theo đầy đủ dụng cụ.
Lưới điện vận hành ổn định với các chỉ số độ tin cậy ngày càng cải thiện như SAIDI chỉ còn 267 phút/năm, đạt kế hoạch đề ra. Nhưng đằng sau những con số ấy là mồ hôi, là trách nhiệm, là sự bền bỉ của những người thợ điện nơi tuyến đầu. Ông Trần Minh Huy, Trưởng Điện lực Tuy Đức, Công ty Điện lực Lâm Đồng chia sẻ một cách giản dị nhưng đầy trách nhiệm: “Ở khu vực biên giới, chúng tôi không chỉ sửa điện khi có sự cố. Điều quan trọng hơn là phải giữ cho lưới điện luôn vận hành ổn định, liên tục, để người dân yên tâm sản xuất, sinh sống. Khi người dân còn bám đất, thì biên giới còn vững.” Ông Huy cũng cho biết, đơn vị luôn duy trì kiểm tra ngày đêm, ứng dụng công nghệ trong quản lý, đồng thời chủ động phối hợp với địa phương để xử lý kịp thời các nguy cơ ảnh hưởng đến lưới điện.
gắn kết giữa chính quyền địa phương và ngành điện trong thực hiện nhiệm vụ phục vụ nhân dân khu vực biên giới.
Có thể không dễ nhìn thấy ngay, nhưng ở những vùng biên, điện đang làm một nhiệm vụ lớn hơn chính nó, điện giữ cho trường học sáng đèn - Điện giữ cho nông sản không bị hư hỏng - Điện giữ cho người dân không rời bỏ quê hương. Khi con người còn ở lại, còn gắn bó với đất đai, thì chủ quyền không còn là khái niệm trừu tượng, mà trở thành một thực thể sống.
Lưới điện vì thế không chỉ là hạ tầng kỹ thuật, nó là vật chất đặc biệt cho hạ tầng mềm của chủ quyền. Không có những khẩu hiệu lớn, không có những tuyên ngôn ồn ào, lưới điện biên giới tồn tại một cách lặng lẽ, hun đúc bền bỉ, như chính vai trò của nó. Từ những con số sản lượng điện tăng trưởng, doanh thu ổn định, tỷ lệ thu tiền điện đạt 100%, đến những cải thiện trong chất lượng dịch vụ, tất cả đều phản ánh một điều: Điện đã thực sự đi vào đời sống và trở thành nền tảng phát triển và phía sau những con số ấy là một ý nghĩa lớn hơn rất nhiều.
Ở nơi tận cùng của những đường dây, nơi ánh sáng vừa chạm tới, điện không chỉ giúp con người sống tốt hơn, điện giúp họ ở lại. Khi họ ở lại, biên giới không chỉ được canh giữ, bảo vệ mà được sống, được phát triển, được khẳng định mỗi ngày. Giữ điện, vì thế, cũng chính là giữ đất./.
