Phòng chống tai nạn điện

Từ thực tế kiểm tra tại các khu chợ dân sinh, Điện lực Gia Nghĩa đang đưa tuyên truyền an toàn điện đến gần hơn với người dân bằng một cách làm thiết thực: trực tiếp kiểm tra hệ thống điện sau công tơ, chỉ ra những nguy cơ đang tồn tại và hướng dẫn từng hộ kinh doanh cách khắc phục. Bởi an toàn điện, suy cho cùng, không chỉ nằm ở những quy định kỹ thuật mà bắt đầu từ chính ý thức và thói quen của mỗi người.

Nhìn thấy nguy cơ trước khi sự cố xảy ra

Tại chợ tạm Sùng Đức, phường Nam Gia Nghĩa, cuộc kiểm tra của nhân viên Điện lực Gia Nghĩa không đơn thuần là việc quan sát đường dây hay thiết bị điện. Điều quan trọng hơn là giúp các hộ kinh doanh nhận ra những nguy cơ có thể đã tồn tại trong chính nơi mình làm việc mỗi ngày.

Sau công tơ là phần hệ thống điện do khách hàng quản lý, sử dụng. Nếu dây dẫn được câu mắc tạm bợ, ổ cắm sử dụng lâu ngày, thiết bị bố trí không phù hợp hoặc nhiều thiết bị công suất lớn cùng được đấu nối trên một đường dây, nguy cơ quá tải và phát nhiệt có thể xuất hiện. Với các hộ kinh doanh, vấn đề càng đáng lưu ý bởi nhu cầu sử dụng điện thường cao, nhiều thiết bị như tủ lạnh, tủ đông, quạt, đèn chiếu sáng, bếp điện và các thiết bị phục vụ kinh doanh có thể hoạt động cùng lúc.

Qua kiểm tra thực tế, nhân viên Điện lực Gia Nghĩa ghi nhận một số trường hợp dây dẫn lắp đặt chưa bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, thiết bị điện cũ, xuống cấp hoặc bố trí chưa phù hợp với điều kiện kinh doanh. Điều đáng mừng là những tồn tại này được phát hiện khi chưa xảy ra sự cố, để người dân có thể chủ động xử lý thay vì chờ đến khi hậu quả xảy ra mới khắc phục.

Từ từng trường hợp cụ thể, nhân viên Điện lực trực tiếp phân tích nguy cơ, hướng dẫn cách thay thế dây dẫn, ổ cắm, thiết bị đã hư hỏng và sắp xếp lại vị trí sử dụng điện phù hợp. Các hộ kinh doanh đồng thuận, cam kết khắc phục những tồn tại được khuyến nghị.

Với bà Trần Thị Hòa, hộ kinh doanh tại chợ Sùng Đức, điều đáng quý nhất không chỉ là được nhắc nhở mà là được hiểu rõ hơn về những nguy cơ vốn dễ bị bỏ qua trong quá trình kinh doanh: “Qua tuyên truyền và kiểm tra thực tế, tôi thấy ý nghĩa thật sự khi được tìm hiểu thêm kiến thức để sử dụng điện an toàn. Có những nguy cơ trước đây mình chưa để ý, nay được nhân viên Điện lực hướng dẫn mới thấy cần chủ động khắc phục.”

Từ sự chủ động khắc phục những nguy cơ cụ thể, câu chuyện an toàn điện tiếp tục được mở rộng sang một yêu cầu rất gần gũi với đời sống: sử dụng điện không chỉ an toàn mà còn phải tiết kiệm. Bà Nguyễn Hoàng Minh, hộ kinh doanh tại chợ Gia Nghĩa, nhìn nhận những hướng dẫn trực tiếp đã giúp người dân thay đổi nhận thức trong quá trình sử dụng điện: “Những hướng dẫn cụ thể giúp chúng tôi nâng cao ý thức sử dụng điện an toàn, tiết kiệm; từ đó chủ động hơn trong việc kiểm tra, sử dụng các thiết bị điện tại quầy hàng.”

Nếu bà Hòa nhấn mạnh giá trị của việc được trang bị thêm kiến thức để nhận diện nguy cơ, thì chia sẻ của bà Minh cho thấy bước tiếp theo quan trọng hơn: biến kiến thức thành ý thức và thói quen sử dụng điện hằng ngày. Đó cũng chính là điều mà công tác tuyên truyền hướng đến. Không chỉ giúp người dân biết điều gì nguy hiểm, mà quan trọng hơn là biết mình cần làm gì để phòng ngừa.

Những dấu hiệu nhỏ không nên bỏ qua

Trong thực tế, nhiều sự cố điện không bắt đầu bằng một dấu hiệu lớn. Đôi khi chỉ là dây dẫn nóng bất thường, ổ cắm sạm màu, phích cắm lỏng, thiết bị thường xuyên tự ngắt hoặc xuất hiện mùi bất thường. Những biểu hiện ấy nếu được phát hiện sớm có thể là lời cảnh báo để người sử dụng dừng lại, kiểm tra và khắc phục trước khi sự cố xảy ra.

Sử dụng điện an toàn trước hết là sử dụng đúng cách. Dây dẫn, ổ cắm, phích cắm và thiết bị điện phải phù hợp với công suất sử dụng; không nên dùng một ổ cắm để chia quá nhiều thiết bị công suất lớn, không câu mắc điện tạm bợ và không tiếp tục sử dụng những thiết bị đã hư hỏng, nứt vỡ, bong tróc lớp cách điện hoặc có dấu hiệu bất thường.

Tại các hộ kinh doanh, việc bố trí thiết bị cũng cần được quan tâm. Dây dẫn không nên đặt sát nguồn nhiệt, nơi ẩm ướt hoặc vị trí dễ bị va đập, kéo căng. Các thiết bị cần được bố trí gọn gàng, có khoảng cách phù hợp để tản nhiệt. Với những thiết bị tiêu thụ công suất lớn, hệ thống dây dẫn và thiết bị bảo vệ phải phù hợp, tránh để nhiều phụ tải tập trung trên cùng một đường dây hoặc ổ cắm.

Aptomat phù hợp với hệ thống điện là một trong những giải pháp bảo vệ khi xảy ra quá tải hoặc ngắn mạch. Ở những khu vực có nguy cơ rò điện, người dân cần quan tâm đến thiết bị bảo vệ chống dòng rò phù hợp và kiểm tra hệ thống điện định kỳ bởi người có chuyên môn. Những yêu cầu ấy nghe có vẻ kỹ thuật, nhưng bản chất lại rất đơn giản: đừng chủ quan với những bất thường nhỏ.

Tiết kiệm điện từ những thói quen hằng ngày

An toàn điện và tiết kiệm điện tưởng như là hai câu chuyện khác nhau, nhưng thực tế lại có cùng một điểm bắt đầu: sử dụng điện có ý thức. Tắt đèn khi không cần thiết, tắt quạt khi rời khỏi phòng là những thói quen đơn giản. Nhưng tiết kiệm điện hiệu quả còn nằm ở cách lựa chọn và vận hành thiết bị. Một thiết bị hoạt động khi không cần thiết cũng đồng nghĩa với điện năng bị sử dụng lãng phí. Tủ lạnh đóng mở quá thường xuyên, điều hòa đặt nhiệt độ quá thấp, bình nóng lạnh bật trong thời gian dài hay thiết bị để ở chế độ chờ trong nhiều giờ đều có thể làm tăng lượng điện tiêu thụ.

Với điều hòa, sử dụng ở mức nhiệt phù hợp, đóng kín cửa phòng, vệ sinh bộ lọc định kỳ và tránh để máy hoạt động quá tải vừa giúp thiết bị vận hành hiệu quả, vừa hạn chế điện năng tiêu thụ. Với tủ lạnh, không nên đặt nhiệt độ quá thấp, hạn chế mở cửa thường xuyên và bảo đảm khoảng thoáng cần thiết để thiết bị tản nhiệt.

Về lâu dài, thay thế các thiết bị cũ bằng thiết bị có hiệu suất năng lượng tốt hơn cũng là một giải pháp tiết kiệm. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là thay đổi thói quen: chỉ sử dụng điện khi cần, tắt thiết bị khi không sử dụng và không coi nguồn điện là tài nguyên vô hạn. Tiết kiệm điện vì vậy không chỉ nhằm giảm chi phí tiền điện của mỗi gia đình hay hộ kinh doanh. Đó còn là cách sử dụng hợp lý nguồn năng lượng, góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện trong những thời điểm nhu cầu sử dụng tăng cao.

Từ một quầy hàng đến sự an toàn của cả cộng đồng

Tại chợ dân sinh, một hệ thống điện không an toàn không chỉ là vấn đề riêng của một hộ kinh doanh. Trong không gian tập trung nhiều người và nhiều gian hàng, một sự cố điện có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến các hộ xung quanh, đe dọa tài sản và gây khó khăn cho việc xử lý, thoát nạn nếu xảy ra cháy. Bởi vậy, Điện lực Gia Nghĩa phối hợp với chính quyền địa phương, Ban Quản lý các chợ và các đơn vị liên quan để tuyên truyền trực tiếp tại các khu vực kinh doanh. Tại các chợ thuộc phường Nam Gia Nghĩa, Bắc Gia Nghĩa, Đông Gia Nghĩa, việc tuyên truyền được gắn với kiểm tra, nhận diện nguy cơ và hướng dẫn người dân khắc phục những tồn tại cụ thể.

Cách làm này có một điểm rất đáng chú ý: tuyên truyền không dừng ở việc nói “hãy sử dụng điện an toàn”, mà đi thêm một bước để trả lời câu hỏi “an toàn bằng cách nào?”. Đó là thay dây dẫn xuống cấp, loại bỏ mối nối tạm, thay ổ cắm bị cháy xém, bố trí lại thiết bị, không sử dụng quá nhiều phụ tải công suất lớn trên cùng một đường dây và kiểm tra hệ thống điện định kỳ. Những việc ấy đều rất nhỏ. Nhưng chính những điều nhỏ ấy lại tạo nên một hệ thống phòng ngừa lớn.

Điện đã trở thành một phần không thể thiếu của cuộc sống hiện đại. Vì thế, sử dụng điện an toàn, tiết kiệm không nên chỉ được nhìn nhận như một yêu cầu kỹ thuật, mà cần trở thành một nếp sống văn minh và có trách nhiệm. Từ quầy hàng trong chợ đến căn bếp mỗi gia đình, một thói quen đúng có thể ngăn một sự cố; một hành động chủ động có thể bảo vệ tài sản; và một chút cẩn trọng của mỗi người có thể góp phần bảo vệ cả cộng đồng.

Những người thợ điện Điện lực Gia Nghĩa vẫn tiếp tục đến từng khu dân cư, từng hộ kinh doanh, trực tiếp nhìn vào những hệ thống điện đang được sử dụng mỗi ngày để nhắc nhở, hướng dẫn và cùng người dân nhận diện nguy cơ. Phía sau mỗi lời khuyến cáo về an toàn điện không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là một mong muốn rất đời thường: mỗi người dân trở về nhà an toàn, mỗi gia đình giữ được bình yên và mỗi khu dân cư không phải đối mặt với những sự cố đáng tiếc có thể phòng ngừa từ trước./.