An toàn điện

Những ngày qua, mưa lớn kéo dài cùng với việc điều tiết xả lũ khiến nhiều khu vực phía Đông tỉnh Lâm Đồng bị ngập sâu. Khi nước bắt đầu rút, người dân thu dọn bùn đất, kiểm tra tài sản, từng bước ổn định sinh hoạt và chờ nguồn điện được khôi phục.

Đây cũng là lúc công việc của người thợ điện trở nên quan trọng. Nếu trong lúc ngập lụt, yêu cầu trước hết là bảo vệ người dân và hệ thống điện trước những nguy cơ trực tiếp, thì sau khi nước rút, nhiệm vụ chuyển sang đánh giá hiện trạng, xác định các vị trí đủ điều kiện cấp điện và xử lý những điểm chưa bảo đảm an toàn. Bởi nước có thể rút khỏi mặt đường nhanh, nhưng tác động của nước đối với thiết bị điện không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ bằng mắt thường.

Đây là lúc người thợ điện phải thận trọng, bởi khôi phục điện luôn gắn với an toàn người dân. Tại những khu vực vừa bị ngập, công nhân Điện lực Phan Thiết, Công ty Điện lực Lâm Đồng kiểm tra từng vị trí trên lưới điện, từ đường dây, trạm biến áp, công tơ đến những khu vực có thiết bị đặt thấp, gần nền nhà hoặc từng chịu tác động trực tiếp của nước. Công việc nhằm xác định lưới điện có thể vận hành trở lại hay chưa, đồng thời khoanh vùng những vị trí cần tiếp tục cô lập, xử lý trước khi đóng điện.

Một thiết bị bên ngoài đã khô chưa đồng nghĩa với việc bên trong đã bảo đảm điều kiện vận hành. Nước và độ ẩm có thể ảnh hưởng đến khả năng cách điện, làm phát sinh nguy cơ chập, rò điện hoặc sự cố khi nguồn điện được cấp trở lại. Vì vậy, kiểm tra sau ngập không phải là bước thủ tục, mà là khâu quyết định để quá trình khôi phục điện không tạo thêm rủi ro cho người dân và hệ thống.

Tại Tổ dân phố 7, phường Phan Thiết, dấu vết ngập lụt vẫn còn trên nhiều tuyến đường, con hẻm và khu dân cư. Cán bộ, công nhân Điện lực Phan Thiết kiểm tra hiện trường, nhận diện các vị trí có nguy cơ, đồng thời trao đổi với người dân về những việc cần thực hiện trước khi sử dụng điện trở lại.

Bà Nguyễn Thị Loan, Tổ dân phố 7, phường Phan Thiết, chia sẻ: “Với vai trò là người dân, tôi thấy ngành Điện đã thể hiện trách nhiệm trong việc kiểm tra, hướng dẫn và bảo đảm an toàn điện cho người dân sau ngập lụt. Việc cán bộ, công nhân ngành Điện trực tiếp đến khu dân cư để kiểm tra, nhắc nhở người dân là rất cần thiết, nhất là trong thời điểm vừa trải qua mưa lũ”.

Nếu phần lưới điện thuộc phạm vi quản lý của ngành Điện được kiểm tra theo yêu cầu kỹ thuật, thì hệ thống điện phía sau công tơ lại gắn trực tiếp với từng hộ gia đình. Đây là khu vực mà hành vi của người sử dụng điện có ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn sau ngập.

Cùng với kiểm tra và xử lý lưới điện, Điện lực Phan Thiết tuyên truyền tại các khu dân cư bị ảnh hưởng, hướng dẫn người dân chủ động ngắt cầu dao, aptomat khi nước có nguy cơ tràn vào nhà; không thao tác thiết bị điện khi tay, chân ướt hoặc đang đứng trong vùng ngập; không chạm vào dây điện, cột điện, tủ điện, hộp công tơ khi khu vực xung quanh còn nước; đặc biệt không tự ý đóng điện đối với các thiết bị đã bị ngập khi chưa được kiểm tra.

Ông Trương Tùng, Tổ trưởng Tổ dân phố 7, phường Phan Thiết, cho biết: “Ngành Điện đã trực tiếp hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn điện sau mùa mưa lũ. Những hướng dẫn cụ thể tại khu dân cư giúp người dân nhận biết rõ hơn đâu là hành động có thể chủ động thực hiện và đâu là những tình huống cần chờ lực lượng chuyên môn xử lý”.

Do đó, bảo đảm an toàn điện sau lũ phải được nhìn nhận như một chuỗi trách nhiệm liên kết. Ngành Điện kiểm tra, xử lý và khôi phục phần hệ thống thuộc phạm vi quản lý; chính quyền cơ sở, tổ dân phố hỗ trợ truyền đạt thông tin; còn người dân phải tuân thủ hướng dẫn, không tự ý tiếp cận hoặc sử dụng thiết bị chưa bảo đảm an toàn.

Từ góc độ quản lý vận hành, ứng phó với mưa lũ không bắt đầu khi nước dâng và cũng không kết thúc khi nước rút. Sự chủ động phải được chuẩn bị từ trước, thể hiện trong việc rà soát các khu vực có nguy cơ, xây dựng phương án xử lý, chuẩn bị lực lượng và phối hợp với chính quyền địa phương để cảnh báo người dân.

Ông Nguyễn Văn Hiệp, Trưởng Điện lực Phan Thiết, cho biết: “Chúng tôi đã có những phương án chủ động trong việc phòng tránh nguy hiểm về điện trong mùa mưa bão; tổ chức kiểm tra những khu vực có nguy cơ, chuẩn bị phương án xử lý khi xảy ra sự cố và phối hợp với chính quyền địa phương để cảnh báo người dân”.

Điều đó cho thấy mục tiêu sau thiên tai không chỉ là đưa điện trở lại nhanh nhất, mà là khôi phục điện trong trạng thái kiểm soát được rủi ro. Tốc độ có ý nghĩa đối với quá trình phục hồi đời sống, nhưng an toàn mới là điều kiện để sự phục hồi ấy không phát sinh thêm sự cố, tai nạn.

Điện giữ vai trò thiết yếu trong quá trình khắc phục hậu quả thiên tai. Khi nguồn điện được khôi phục, người dân có điều kiện ổn định sinh hoạt, các hoạt động dân sinh từng bước trở lại và quá trình phục hồi có thêm một điểm tựa quan trọng.

Nhưng giá trị của việc cấp điện sau lũ không chỉ nằm ở thời điểm nguồn điện sáng trở lại. Điều quan trọng là dòng điện ấy phải được đưa vào vận hành trên một hệ thống đủ điều kiện an toàn. Phía sau một lần đóng điện là cả quá trình kiểm tra, đánh giá, cô lập, xử lý và phối hợp giữa nhiều lực lượng.

Từ Tổ dân phố 7, câu chuyện sau lũ cho thấy vai trò của ngành Điện trong một nhiệm vụ tưởng như chỉ bắt đầu từ lúc đóng điện, nhưng thực tế được chuẩn bị từ trước và chỉ hoàn tất khi người dân có thể sử dụng điện an toàn. Một dòng điện được khôi phục đúng lúc giúp nối lại sinh hoạt; khôi phục đúng quy trình còn góp phần bảo vệ cộng đồng.

Sau lũ, đưa điện trở lại là nhiệm vụ cấp thiết, nhưng đưa điện trở lại cùng sự an toàn mới là yêu cầu xuyên suốt. Bởi khi ánh điện sáng lên trong những căn nhà vừa trải qua ngập lụt, đó không chỉ là dấu hiệu nguồn điện đã trở lại, mà còn là tín hiệu cho thấy quá trình phục hồi cuộc sống đang được nối tiếp trên một nền tảng an toàn./.