Tư vấn sử dụng điện

Pin lưu trữ có tác dụng gì?

Theo TS. Ngô Phi Thường, giảng viên Khoa Điện – Điện tử, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng (TP. Hồ Chí Minh), pin lưu trữ có vai trò tích trữ phần điện năng do hệ thống điện mặt trời mái nhà tạo ra nhưng chưa sử dụng hết vào ban ngày. Lượng điện này được chuyển sang sử dụng vào thời điểm khác, đặc biệt là buổi tối, giúp tăng tỷ lệ tự sử dụng điện mặt trời và giảm lượng điện lấy từ lưới.

Với hệ thống sử dụng bộ biến tần (inverter) có chức năng cấp điện dự phòng (Backup/EPS), pin còn có thể cấp điện cho các thiết bị cần thiết khi mất điện lưới. Khả năng cấp điện phụ thuộc vào cấu hình hệ thống, công suất bộ biến tần, công suất và dung lượng pin, cũng như nhu cầu của các thiết bị được lựa chọn để sử dụng khi mất điện.

Cân nhắc từ nhu cầu sử dụng của từng gia đình

“Lắp điện mặt trời không đồng nghĩa với việc nhất thiết phải đầu tư thêm pin lưu trữ”, TS. Ngô Phi Thường cho biết.

Theo chuyên gia, pin phù hợp hơn với những hộ thường xuyên có điện mặt trời dư vào ban ngày nhưng nhu cầu sử dụng buổi tối tương đối cao. Pin cũng có ý nghĩa tại khu vực điện lưới không ổn định hoặc gia đình cần duy trì những thiết bị quan trọng như tủ lạnh, tủ đông, cửa cuốn, chiếu sáng, thiết bị an ninh, thiết bị y tế,…

Ngược lại, với những gia đình sử dụng nhiều điện vào ban ngày hoặc hộ kinh doanh, sản xuất hoạt động chủ yếu trong thời gian này, phần lớn điện mặt trời có thể được sử dụng trực tiếp, lượng điện dư để lưu trữ không nhiều. Nếu nguồn điện lưới ổn định, gia đình không có nhu cầu dự phòng và hiệu quả kinh tế chưa phù hợp, việc đầu tư pin chưa thực sự cần thiết.

Do đó, trước khi lựa chọn pin lưu trữ, hộ gia đình nên xác định lượng điện mặt trời dư thực tế vào ban ngày, nhu cầu sử dụng điện vào các thời điểm không có nắng và nhu cầu cấp điện dự phòng khi mất lưới.

TS. Ngô Phi Thường, giảng viên khoa Điện - Điện tử, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng. Nguồn: NVCC

Không chỉ nhìn vào dung lượng và giá bán

Về hiệu quả đầu tư, KS. Nguyễn Thượng Quân, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Tích hợp Sao Nam, cho rằng cần căn cứ vào lượng điện tiêu thụ của từng gia đình. Quy mô hệ thống nên được lựa chọn phù hợp với nhu cầu, hướng tới giảm phần điện phải mua ở các bậc giá cao trong biểu giá điện sinh hoạt.

Theo KS. Quân, nên lựa chọn loại pin có khả năng chịu được nhiều chu kỳ sạc, xả, để sử dụng lâu dài và hạn chế phải thay sớm, trong đó, ông khuyến cáo nên chọn loại có thông số từ 6.000 chu kỳ sạc/xả trở lên. Tuy nhiên, người mua không nên chỉ dựa vào số chu kỳ được công bố, mà cần tìm hiểu thêm thương hiệu các tế bào pin (cell pin) bên trong để có cơ sở đánh giá độ bền.

Hệ thống quản lý pin (BMS) cần phải tương thích với bộ biến tần. Người mua cần yêu cầu đơn vị lắp đặt kiểm tra, xác nhận khả năng tương thích để bảo đảm hệ thống vận hành an toàn, ổn định.

Ông Quân khuyến cáo người dân không sử dụng “pin tự đóng”, tức pin tự lắp ráp. Một bộ pin hoàn chỉnh cần bảo đảm chất lượng các tế bào pin bên trong, khả năng cách điện, độ chắc chắn của các mối nối, khả năng bảo vệ khi quá dòng, ngắn mạch và kiểm soát nhiệt độ. Pin cũng phải tương thích với bộ biến tần, được thử nghiệm và kiểm soát chất lượng sau khi lắp ráp.

Dây dẫn, đầu nối và thiết bị bảo vệ cần đáp ứng yêu cầu của nhà sản xuất, không nên tự ý thay thế. Khi muốn lắp thêm pin, gia đình cần yêu cầu đơn vị lắp đặt kiểm tra khả năng kết nối với hệ thống hiện có. Các bộ pin có cùng điện áp chưa chắc đã sử dụng chung được; việc lựa chọn và đấu nối phải theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Bên cạnh thiết bị, cần lựa chọn đơn vị lắp đặt có kinh nghiệm, sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và có đại diện hoặc nhà phân phối chính thức tại Việt Nam. Pin có khối lượng lớn, việc tháo lắp và vận chuyển bảo hành không thuận tiện như thiết bị điện tử thông thường. Vì vậy, điều kiện bảo hành và khả năng hỗ trợ kỹ thuật tại địa phương là những yếu tố cần cân nhắc.