Giữa vùng biên giới Việt Nam – Campuchia, nơi đường dây điện đi qua những cánh rừng và thường chịu tác động của thời tiết khắc nghiệt, nguồn điện ổn định là yêu cầu thiết yếu đối với nhiệm vụ quốc phòng và đời sống bộ đội. Từ những khó khăn tại Đồn Biên phòng Nậm Na, Công ty Điện lực Lâm Đồng triển khai phương án điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ năng lượng, góp phần nâng cao khả năng tự chủ nguồn điện nơi tuyến đầu.
Khi nguồn điện trở thành nỗi lo nơi biên giới
Đóng quân tại thôn 9, xã Đắk Wil, tỉnh Lâm Đồng, trên tuyến biên giới tiếp giáp tỉnh Mondulkiri (Campuchia), Đồn Biên phòng Nậm Na nằm ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Nơi đây, việc duy trì nguồn điện ổn định không chỉ phục vụ sinh hoạt mà còn liên quan trực tiếp đến công tác sẵn sàng chiến đấu, thông tin liên lạc và giám sát an ninh.
phục vụ xây dựng phương án lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ năng lượng.
Đồn Biên phòng Nậm Na được cấp điện qua tuyến đường dây trung áp dài khoảng 50 km. Đường dây đi qua khu vực rừng khộp, rừng nguyên sinh, thường chịu ảnh hưởng của cây đổ, giông sét và lốc xoáy, nhất là thời điểm giao mùa. Những sự cố này có thể gây mất điện, mất pha hoặc điện áp không ổn định, ảnh hưởng đến hoạt động của các thiết bị phục vụ nhiệm vụ quốc phòng.
Tuy nhiên, khó khăn không chỉ đến từ điều kiện cấp điện. Theo Đồn Biên phòng Nậm Na, kinh phí tiền điện được cấp hằng năm là 50 triệu đồng, chỉ đáp ứng khoảng 4–5 tháng nhu cầu sử dụng thực tế. Trong khi đó, điện còn phục vụ bơm nước sinh hoạt, tưới tiêu, chăn nuôi, tăng gia sản xuất và cải thiện đời sống cán bộ, chiến sĩ.
Con số này cho thấy một thực tế đáng suy nghĩ: tại địa bàn biên giới, bài toán năng lượng không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận nguồn điện mà còn ở chi phí duy trì sử dụng điện lâu dài. Khi nhu cầu sinh hoạt và thực hiện nhiệm vụ cùng gia tăng, áp lực kinh phí có thể ảnh hưởng đến việc bố trí nguồn lực chăm lo đời sống bộ đội.
Trung tá Trần Cao Cường, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Nậm Na, chia sẻ “Đơn vị đóng quân ở địa bàn xa trung tâm, đường dây cấp điện đi qua nhiều khu vực rừng nên thường chịu tác động của thời tiết. Bên cạnh yêu cầu duy trì thông tin liên lạc và các thiết bị phục vụ nhiệm vụ, kinh phí sử dụng điện cũng là khó khăn đối với đơn vị. Chúng tôi mong muốn có thêm nguồn điện tại chỗ để giảm áp lực chi phí, phục vụ tốt hơn đời sống cán bộ, chiến sĩ và nâng cao tính chủ động khi điện lưới gặp sự cố”.
chịu ảnh hưởng của thời tiết, đặt ra yêu cầu tăng cường nguồn điện dự phòng phục vụ nhiệm vụ quốc phòng và an ninh biên giới.
Từ tiết kiệm chi phí đến tự chủ nguồn điện
Xuất phát từ nhu cầu thực tế, tháng 4/2026, Đồn Biên phòng Nậm Na có văn bản đề nghị Tổng công ty Điện lực miền Nam, Công ty Điện lực Lâm Đồng và Điện lực Đắk Mil hỗ trợ lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất từ 10–20 kWp. Sau khi khảo sát, đánh giá phụ tải và điều kiện vận hành, Công ty Điện lực Lâm Đồng đầu tư dự kiến 182 triệu đồng, gồm 22 tấm pin mặt trời có tổng công suất 13,64 kWp, kết hợp bộ lưu trữ Lithium dung lượng 16 kWh.
Điểm đáng chú ý của giải pháp này không chỉ là khả năng khai thác nguồn năng lượng mặt trời để giảm lượng điện mua từ lưới, mà còn ở chức năng duy trì cấp điện cho các phụ tải ưu tiên. Theo tính toán thiết kế, hệ thống lưu trữ có thể cấp điện cho camera giám sát, thông tin vô tuyến và chiếu sáng an ninh trong khoảng ba giờ khi mất điện lưới.
Ông Bùi Văn Liên, Trưởng Điện lực Đắk Mil cho biết “Khi xây dựng phương án, chúng tôi không chỉ tính đến công suất phát điện mà còn xem xét đặc thù sử dụng điện của đơn vị biên phòng. Việc kết hợp hệ thống lưu trữ giúp bổ sung nguồn điện dự phòng cho các thiết bị quan trọng. Phương án được lựa chọn trên cơ sở cân đối giữa khả năng đáp ứng phụ tải, hiệu quả sử dụng và chi phí đầu tư phù hợp”.
Nhìn từ góc độ quản lý năng lượng, việc lựa chọn hệ thống có lưu trữ cho thấy hiệu quả đầu tư không thể chỉ đo bằng sản lượng điện tạo ra. Đối với đơn vị thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, khả năng duy trì hoạt động của những thiết bị thiết yếu khi nguồn điện chính gián đoạn cũng là một giá trị cần được tính đến.
Mặt khác, nguồn điện mặt trời tự sản, tự tiêu còn mở ra khả năng giảm chi phí điện năng trong quá trình vận hành. Phần kinh phí tiết giảm được, nếu đạt hiệu quả như kỳ vọng, có thể góp phần giảm áp lực tài chính, tạo thêm điều kiện chăm lo sinh hoạt và đời sống tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ.
Thêm nguồn lực cho những người giữ biên cương
Để thực hiện công trình, Tổng công ty Điện lực miền Nam hỗ trợ 50 triệu đồng từ Quỹ phúc lợi; Công đoàn Tổng công ty hỗ trợ 50 triệu đồng. Phần kinh phí 82 triệu đồng còn lại được Công ty Điện lực Lâm Đồng đề xuất bố trí từ nguồn phúc lợi và công đoàn của đơn vị. Sự phối hợp giữa chuyên môn và tổ chức công đoàn mang ý nghĩa thiết thực khi nguồn lực hỗ trợ được hướng vào một nhu cầu cụ thể của lực lượng làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới. Theo kế hoạch, công trình được triển khai, nghiệm thu và đưa vào vận hành trong quý IV năm 2026.
Từ Nậm Na, có thể thấy giá trị của một công trình năng lượng không chỉ nằm ở quy mô đầu tư. Với địa bàn còn nhiều khó khăn, một giải pháp phù hợp có thể đồng thời giải quyết nhu cầu sử dụng điện, giảm áp lực chi phí và nâng cao khả năng ứng phó trước những gián đoạn của nguồn điện lưới. Khi được hoàn thành và vận hành hiệu quả, hệ thống điện mặt trời kết hợp lưu trữ tại Nậm Na sẽ góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, tăng tính chủ động về năng lượng cho cán bộ, chiến sĩ. Nơi tuyến đầu Tổ quốc, giữ mạch điện ổn định cũng chính là góp phần tạo thêm điều kiện để những người lính biên phòng yên tâm thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.
