Trên cơ sở Quyết định số 696/QĐ-EVN ngày 30/5/2025 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về quy định công tác viễn thông, công nghệ thông tin và tự động hóa trong EVN, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) và Trung tâm Điều độ Hệ thống Điện miền Nam (SSO) đã tổ chức phiên trao đổi, đánh giá công tác phối hợp vận hành, xử lý sự cố kênh truyền SCADA năm 2025, đồng thời thống nhất phương hướng phối hợp cho năm 2026.
Buổi trao đổi có sự tham dự của đồng chí Nguyễn Mạnh Tùng, Quyền Giám đốc Trung tâm Điều độ Hệ thống Điện miền Nam, cùng lãnh đạo các phòng chuyên môn. Về phía EVNSPC, tham dự có đồng chí Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty, cùng lãnh đạo các ban chuyên môn, nghiệp vụ.
Phiên trao đổi diễn ra trong bối cảnh hệ thống điện miền Nam tiếp tục vận hành với quy mô lớn, yêu cầu ngày càng cao về độ tin cậy, an toàn và tính liên tục của công tác điều độ, hệ thống SCADA các trạm biến áp 110 kV đóng vai trò then chốt trong quản lý, vận hành lưới điện.
Báo cáo tại phiên trao đổi cho thấy, trong năm 2025, hệ thống viễn thông dùng riêng phục vụ SCADA các trạm 110 kV của EVNSPC tiếp tục được vận hành ổn định, an toàn và tin cậy. Hạ tầng mạng OT được tổ chức theo mô hình tập trung, có dự phòng nhiều lớp, kết nối SCADA các trạm 110 kV về SSO và Trung tâm điều hành SCADA EVNSPC. Tỷ lệ trạm 110 kV có cáp quang mạch vòng đạt mức cao, góp phần nâng cao khả năng dự phòng và hạn chế nguy cơ gián đoạn kênh truyền khi xảy ra sự cố.
Cùng với việc duy trì hạ tầng truyền dẫn, EVNSPC tổ chức quản lý, vận hành đồng bộ hệ thống thiết bị viễn thông, thiết bị mạng và các nền tảng giám sát theo đúng quy định của EVN. Công tác quản lý kỹ thuật, quản lý tài nguyên mạng, giám sát và cập nhật dữ liệu được thực hiện tập trung, thống nhất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát hiện sớm, khoanh vùng và xử lý sự cố. Các chỉ tiêu vận hành chủ yếu trong năm 2025 đều đạt và vượt mức EVN giao; đặc biệt, độ khả dụng của thiết bị kết nối kênh truyền SCADA đạt 99,99%, không phát sinh sự cố nghiêm trọng hoặc sự cố nặng.
Trên nền tảng hạ tầng và công tác quản lý kỹ thuật nêu trên, công tác phối hợp vận hành và xử lý sự cố kênh truyền SCADA giữa EVNSPC và SSO trong năm 2025 được triển khai đồng bộ, tuân thủ chặt chẽ các quy trình điều độ và quy định của EVN. Việc trao đổi thông tin giữa điều hành cơ sở, các Công ty Điện lực, Trung tâm SCADA EVNSPC và SSO được duy trì thường xuyên, thông suốt, bảo đảm thống nhất đầu mối điều hành trong các tình huống vận hành bình thường, thao tác có kế hoạch cũng như khi phát sinh sự cố.
Trong năm 2025, các sự cố kênh truyền SCADA phát sinh đều được xác định là sự cố nhẹ hoặc liên quan đến thao tác có kế hoạch và được phối hợp xử lý, khôi phục trong thời gian quy định. Nhờ hệ thống dự phòng được thiết kế và vận hành hiệu quả, các sự cố không làm mất dịch vụ SCADA, không ảnh hưởng đến công tác điều độ và vận hành hệ thống điện. So với cùng kỳ năm 2024, số lượng sự cố giảm, không xảy ra sự cố nghiêm trọng, cho thấy chất lượng phối hợp giữa EVNSPC và SSO tiếp tục được nâng cao, thời gian xử lý sự cố được rút ngắn, độ tin cậy kênh truyền SCADA duy trì ổn định ở mức cao.
Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra một số khó khăn trong công tác vận hành và phối hợp. Quy mô hệ thống viễn thông dùng riêng ngày càng mở rộng, số lượng thiết bị lớn, địa bàn quản lý rộng, trong khi điều kiện địa hình và môi trường tại một số khu vực còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến hạ tầng cáp quang. Ngoài ra, yêu cầu ngày càng cao về độ tin cậy, an toàn thông tin và tính sẵn sàng của hệ thống SCADA đòi hỏi các bên tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy trình phối hợp, chuẩn hóa phương án dự phòng và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng điều độ, SCADA và viễn thông.
Trên cơ sở đánh giá kết quả năm 2025, EVNSPC và SSO đã thống nhất phương hướng phối hợp trong năm 2026 với trọng tâm là tiếp tục nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống SCADA các trạm 110 kV, hướng tới vận hành an toàn, liên tục và tin cậy. Hai bên thống nhất duy trì và tăng cường cơ chế phối hợp hiện nay, đẩy mạnh trao đổi kỹ thuật định kỳ để kịp thời nhận diện và xử lý các nguy cơ tiềm ẩn đối với kênh truyền SCADA.
Việc phối hợp rà soát, chuẩn hóa các phương án dự phòng kênh truyền, đặc biệt tại các khu vực và nút kết nối trọng điểm, được xác định là nhiệm vụ quan trọng trong thời gian tới. Đồng thời, hai bên thống nhất tiếp tục chuẩn hóa quy trình thông tin và xử lý sự cố giữa điều độ, SCADA và viễn thông nhằm rút ngắn thời gian khắc phục, nâng cao hiệu quả phối hợp và bảo đảm thông tin điều hành được thông suốt trong mọi tình huống.
Trong giai đoạn tới, EVNSPC dự kiến triển khai các dự án nâng cấp, tối ưu hạ tầng mạng truyền dẫn đường trục và nội tỉnh. EVNSPC đề nghị SSO tiếp tục quan tâm, phối hợp chặt chẽ trong công tác quy hoạch địa chỉ IP, bố trí và lắp đặt thiết bị, cũng như các nội dung kỹ thuật liên quan, nhằm bảo đảm tính đồng bộ, an toàn và hiệu quả trong vận hành hệ thống SCADA.
Phiên trao đổi khép lại trong tinh thần thống nhất cao, thể hiện quyết tâm của EVNSPC và SSO trong việc tiếp tục phát huy hiệu quả phối hợp liên ngành, từng bước chuẩn hóa, số hóa và nâng cao độ tin cậy kênh truyền SCADA các trạm 110 kV. Những kết quả đạt được trong năm 2025 là nền tảng quan trọng để hai đơn vị tiếp tục đồng hành chặt chẽ hơn trong năm 2026, góp phần bảo đảm vận hành an toàn, ổn định hệ thống điện miền Nam và hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất – kinh doanh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam./.