Văn hóa ứng xử trong doanh nghiệp là các mối quan hệ ứng xử giữa cấp trên với cấp dưới, giữa các đồng nghiệp với nhau, giữa con người với công việc, được xây dựng trên những giá trị chung của doanh nghiệp.
Ảnh minh hoạ
Mỗi doanh nghiệp đều có những nét ứng xử riêng, phù hợp với hoạt động của doanh nghiệp và văn hóa ứng xử của cộng đồng. Sự phát triển của doanh nghiệp phải gắn liền với việc xây dựng, củng cố các mối quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp. Những nhân tố ứng xử góp phần xây dựng nên hình ảnh doanh nghiệp, từ đó doanh nghiệp mới phát triển bền vững.
“Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”, đó là câu nói vốn dĩ chả bao giờ lỗi thời. Nhưng không hiểu sao, trong quá trình giao tiếp ứng xử, mọi người vẫn ít sử dụng nó. Khi chúng ta đang làm trong ngành dịch vụ, hiếm khi nghĩ là bất lịch sự khi để bộ mặt "hình sự" phục vụ khách? Ngày 02/8/2007 Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 129 ban hành Quy chế Văn hóa công sở tại các cơ quan hành chính Nhà nước. Quy chế quy định về trang phục, giao tiếp và ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức khi thi hành nhiệm vụ cũng như việc bài trí công sở tại cơ quan hành chính Nhà nước. Việc thực thi Quy chế phụ thuộc vào nhiều tập thể và cá nhân. Nhiều cơ quan chưa trang bị cho nhân viên những kỹ năng giao tiếp và văn hóa ứng xử, vì thế họ thường thiếu thái độ ân cần, lễ độ, vui vẻ và niềm nở với người dân. Đặc biệt họ ít ban phát nụ cười với người đối diện khi nói, một công cụ miễn phí nhưng có tác dụng rất lớn trong quá trình giao tiếp ứng xử.
Trong cuộc sống đôi khi ai cũng gặp những khó khăn, lúc vui, lúc buồn. Vậy làm thế nào để luôn được tươi cười vui vẻ? Đặc biệt khi chúng ta làm việc trong ngành dịch vụ.
Điều đầu tiên, chúng ta cần có là nụ cười, bạn phải tập cười như tập hát vậy, bạn lấy cây bút chì kê giữa 4 răng cửa của hai hàm răng và bạn nói E, E và làm nhiêu lần như thế sẽ quen, cơ mặt của bạn sẽ giản ra khi bạn mở miệng nói là nét mặt của bạn tươi lên liền. Bạn phải biến nụ cười của bạn thành nụ cười "công nghiệp" tức là cười để làm việc. Dù cho bạn có nhiều nỗi buồn thì cũng cố nén lại để nở nụ cười mà làm việc.
Để nâng cao tính hiệu quả trong quá trình giao tiếp ứng xử nơi công sở, chúng ta phải có kỹ năng giao tiếp ứng xử tốt; phải rèn giọng nói dễ nghe, phải biết dùng từ phổ thông và thông thạo từ ngữ địa phương nơi công ty bạn đang làm việc. Không phải ai đã được huấn luyện Văn hóa công sở cũng áp dụng vào công việc một cách hiệu quả. Nhiều người vì cá tính (không cởi mở, cộc cằn, luôn thể hiện cái tôi...) mà có thái độ không lịch sự với người xung quanh, điều này chính họ cũng không biết, hoặc không sửa dù đã được nhắc nhở, phê bình, Doanh nghiệp phải làm sao? Nếu ai học Văn hóa ứng xử rồi cũng đều trở thành người giao tiếp ứng xử tốt thì còn gì vui cho bằng. Còn nếu trong Doanh nghiệp có những người cá tính, Doanh nghiệp nên có những nội quy cụ thể về những nguyên tắc ứng xử bắt buộc để mọi người thực hiện và có kiểm tra, có đánh giá hạnh kiểm theo mỗi lần bình chọn thi đua của đơn vị. Đây là cách tốt nhất để mọi người rèn luyện thói quen tốt.
Chúng ta đang nói ở đây là Văn hóa ứng xử nơi công sở. Vì vậy phải xưng hô theo chức danh đối với người có chức vụ, xưng hô bằng tên đối với người cùng trang lứa. Đối với người lớn tuổi thì ta dùng đại từ nhân xưng: ông/bà, với khách hàng ta xưng anh/chị. Không xưng hô theo kiểu gia đình ở trong công sở.
Hiện nay chưa có một chuẩn mực, hay bài học cụ thể để giáo dục đại đa số người dân về văn hóa ứng xử, nên việc ứng xử một cách "có văn hóa" đôi khi cũng khó khăn với cả những người được cho là "có văn hóa" (được học hành/giáo dục đầy đủ). Vấn đề này ngành giáo dục của ta bỏ quên từ nhiều năm nay, cho nên mới có không ít người ứng xử thiếu văn hóa như thế. Cũng may là có nhiều người được sự giáo dục của gia đình và sự tự rèn luyện nên họ có văn hóa. Người có học vấn cao nhưng chưa hẳn là ứng xử có văn hóa, vì văn hóa là những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra, cho nên nó phải được con người đem ra ứng xử. Ví dụ: Trong công sở có nhiều loại hình công việc, chị em phụ nữ trong cơ quan nên chú ý phần giao tiếp của mình. Giờ làm việc các chị em thường bàn tàn chuyện gia đình chồng con, người yêu, đến cả những chuyện tế nhị. Vấn đề này rất khó chịu và khó xử, gây ra những tình huống không hay cho đồng nghiệp nam hay những người xung quanh.
Hiện nay đã có Quy chế văn hóa ứng xử nơi công sở, các bộ ngành và tổ chức và doanh nghiệp tư nhân, nhưng thực hiện thì còn rất hạn chế, đây là hậu quả của việc hô khẩu hiệu thì to, làm thì nhỏ giọt. Vấn đề này không bị ảnh hưởng bởi tiền lương mà nó xuất phát từ đạo đức nghề nghiệp của mỗi người. Có thể do sự giáo dục ở gia đình, ở cơ quan và xã hội còn quá ít, cho nên ngày nay còn quá nhiều người ứng xử thiếu văn hóa đến thế. Vì vậy, các doanh nghiệp cần phải có những nội quy bắt buộc nhân viên thực hiện, có kiểm tra, đánh giá chấm điểm đạo đức và phải làm thường xuyên liên tục, mới có tính hiệu quả cao.
Xây dựng văn hóa doanh nghiệp không còn là việc mới mẻ ở các doanh nghiệp. Chúng ta luôn muốn doanh nghiệp mình phát triển, luôn được khách hàng tín nhiệm về cách làm việc, cách chăm sóc.
Ảnh minh hoạ
Dựa vào tài liệu Văn hóa Tập đoàn Điện lực Việt Nam, ngày 09/2/1010. Tổng công ty Điện lực miền Nam đã xây dựng tài liệu Văn hóa Tổng công ty Điện lực miền Nam, áp dụng trong toàn Tổng công ty. Việc xây dựng và thực thi Văn hóa doanh nghiệp (VHDN) cũng như nâng tầm thương hiệu EVN SPC được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm 2011 của Tổng công ty. Vấn đề thiết yếu hiện tại là các đơn vị nhanh chóng thực thi tài liệu Văn hóa vào đơn vị mình, để xây dựng văn hóa ứng xử nơi công sở. Vì có kỹ năng và nghệ thuật giao tiếp tốt sẽ giúp các đơn vị thành công hơn trong kinh doanh và trong cuộc sống đời thường. Sau khi xây dựng tài liệu, ban hành và quán triệt đến toàn thể CBCNV thì việc áp dụng vào thực tế như thế nào để dần hoàn thiện mình, cải thiện hình ảnh đối với cộng đồng bằng chính hiệu quả phục vụ khách hàng, xã hội. Thước đo quan trọng nhất là cảm xúc của khách hàng đối với doanh nghiệp, từng yêu cầu công việc. Các đơn vị có thể áp dụng hình thức lấy ý kiến khách hàng thông qua phiếu lấy ý kiến trực tiếp khi họ đến giao tiếp, yêu cầu giải quyết công việc, trên Internet, thư gửi…. Kết quả đánh giá đó sẽ là cơ sở để đánh giá mức độ áp dụng hiệu quả văn hoá doanh nghiệp tại các đơn vị.
