Anh Từ Văn Sơn và chiếc máy quấn dây máy biến áp. Ảnh: N.L
Điển hình là sáng kiến “Dùng xe nâng và di chuyển máy biến áp”. Anh kể, công tác sửa chữa MBA tại phân xưởng cơ điện của anh rất vất vả do phải thường xuyên di chuyển các MBA nặng mấy tấn từ bãi tập kết vào trong xưởng để sửa chữa, sau khi sửa chữa xong lại di chuyển ra ngoài. Công việc này tốn rất nhiều thời gian, công sức, thậm chí luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động. Hơn nữa, phân xưởng chưa được trang bị xe di chuyển MBA, mỗi lần đưa máy vào sửa chữa là phải xin lệnh điều xe cẩu. Thế nhưng, xe cẩu chỉ được huy động khi có đủ số máy đảm bảo khối lượng cần thiết. Nếu không, các anh phải tự vận chuyển thủ công từng máy rất nặng. Đó là chưa kể, nếu có xe cẩu thì việc di chuyển trong không gian nhỏ hẹp của phân xưởng hoặc trong các kho rất khó khăn. Mất nhiều đêm trăn trở, suy nghĩ, anh đã quyết định thiết kế một xe chuyên dùng để nâng và di chuyển các MBA trong xưởng cũng như các vật tư thiết bị trong các kho bãi của công ty.
Thấy tôi tò mò về quá trình nghiên cứu, anh cười: Đơn giản thôi mà, việc nâng máy lên được thực hiện dựa trên nguyên tắc của đòn bẩy, thông qua một cơ cấu đẩy lực. Sau khi máy được nâng lên độ cao nhất định (trên khung xe) sẽ được hạ xuống hai thanh sắt đỡ trên khung để máy không bị đung đưa trong khi vận chuyển. Dùng sức người kéo và đẩy máy tới nơi đặt máy, máy sẽ được nâng lên, lấy hai thanh đỡ ra rồi đặt máy xuống.
Nghe anh nói thật đơn giản nhưng tôi biết, anh đã mất khá nhiều công sức thời gian để tìm ra giải pháp hiệu quả nhất để đảm bảo các tiêu chí: giá thành rẻ, chế tao không phức tạp, thao tác đơn giản, hiệu quả cao, nhỏ gọn, làm việc được trong các không gian nhỏ hẹp nên khả năng áp dụng trong ngành điện nói riêng và các lỉnh vưc khác nói chung rất tốt. Đặc biệt là tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức và đảm bảo an toàn lao động. Được biết, tổng số tiền làm lợi của sáng kiến này là trên 15 triệu đồng.
Điều đáng nói là từ khi có xe này, việc di chuyển các MBA và các vật tư, thiết bị được thực hiện một cách dễ dàng, đỡ tốn sức đồng thời đảm bảo an toàn cho người và thiết bị trong sản xuất. Không chỉ nâng được những vật nằm sát đất có cấu trúc gọn không cần kê, máy còn tiết kiệm sức lao động và nhân công sửa máy, nâng cao năng suất lao động, đảm bảo an toàn cho người lao động. Thuận tiện trong việc di chuyển MBA, các vật tư thiết bị và tiết kiệm chi phí sản xuất trong xưởng sửa chữa và cho công ty.
Cùng với việc sửa chữa lớn MBA, phân xưởng cơ điện của Công ty Điện lực Bình Phước còn nhận quấn lại các máy biến áp bị cháy. Tuy nhiên, các loại máy quấn dây biến thế tự động trên thị trường hiện nay có giá vào khoảng 150 triệu đồng/cái nên công ty chưa thể trang bị cho phân xưởng. Để quấn dây, các anh phải có 2 người sử dụng khuôn quấn chêm bằng gỗ, quay bằng tay, vừa quay vừa giữ và rải dây, vừa tốn thời gian làm khuôn, vừa tốn sức người quay.
Từ thực tế sản xuất, sau khi tìm tòi nghiên cứu, anh đã thiết kế chế tạo một máy quấn dây nhằm khắc phục các nhược điểm trên. Giải pháp của anh là lồng cuộn dây vào khuôn quấn, xiết đai ốc cho tới khi cuộn dây được giữ chặt trên khuôn. Quấn giấy cách điện. Thay đổi bánh răng điều tốc cho phù hợp với kích thước dây quấn hiện hữu, chỉnh kẹp rải dây vào vị trí. Bắt đầu quấn dây cho tới hết lớp. Bọc giấy cách điện, đổi chiều rải dây để tiếp tục quấn. Đặc biệt, thay vì phải 2 người quấn dây, sáng kiến “ Máy quấn dây máy biến áp” của anh chỉ cần 1 người quấn, tiết kiệm thời gian, chi phí, nâng cao nâng suất lao động, giá trị làm lợi gần 80 triệu đồng
Ngoài ra, anh còn sáng kiến “Dây cẩu máy phát điện” để vận chuyển máy phát điện dự phòng từ Công ty đến các địa bàn khác trong tỉnh một cách thuận tiện. Trước đây, mỗi lần vận chuyển, việc cẩu máy phát điện lên xe rất khó khăn do máy phát có trọng lượng lớn. Để cẩu máy, người ta dùng 2 sợi dây dù bẹ làm dây cẩu máy. Cách làm này có nhiều nhược điểm là dây dù có độ co dãn nhất định, lại chỉ có 2 sợi nên rất khó để móc cân bằng đúng trọng tâm nên máy thường bị nghiêng, rất khó đặt lên xe. Hai dây dù bẹ này có kích thước quá dài nên khi cẩu, đầu dây không được móc vào bốn góc của máy phát mà phải tìm cách móc cho ngắn lại nên rất không an toàn.
Sau khi nghiên cứu, anh đã chế tạo 4 sợi dây cẩu máy bằng sợi cáp thép bọc trong ống nhựa để khi cáp và thùng máy cà vào nhau không làm tróc sơn vỏ máy và sờn sợi cáp. Đầu cáp được tết theo đúng kỹ thuật tết cáp thép, độ bền cao, không co dãn, 4 sợi được móc cố định vào bốn góc nên dễ dàng móc cẩu mà máy không bị lệch trọng tâm và không cần người leo lên nóc máy phát khi xe đang cẩu, đảm bảo an toàn cho người lao động. Tổng số tiền làm lợi từ sáng kiến này là trên 21 triệu đồng.
Các sáng kiến của anh đang được triển khai trong toàn Công ty Điện lực Bình Phước và có thể áp dụng tại các Tổng Công ty Điện lực.
Khi tôi hỏi, bí quyết nào đem đến những thành công, anh quả quyết: ngoài sự sáng tạo còn cần phải có óc quan sát, sự quyết tâm ham học hỏi rất lớn. Bản thân anh là một công nhân điện nhưng những sáng kiến được làm ra thiên về mảng cơ khí, vì vậy, để hoàn thiện những công trình này, anh phải tự tìm tòi những kiến thức có trên Internet cũng như những kiến thức có được và được sự đông viên của gia đình sự hổ trợ của đồng nghiệp trong khi làm cũng như được sự quan tâm sâu sát của lãnh đạo công ty. Anh tâm sự: những sáng kiến của anh là để phục vụ người lao động. Tuy mang lại giá trị kinh tế không hẳn đã lớn nhưng anh rất tự hào vì đã góp phần giải phóng sức lao động, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, đem lại niềm vui cho mọi người.
Ngoài ra, anh luôn kèm cặp và giúp đỡ những người chưa có kinh nghiệm thành công nhân có tay nghề vững, có kinh nghiệm trong sản xuất từng bước hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Với sự cố gắng của bản thân, Từ Văn Sơn đã nhiều năm liền là chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, giấy khen, bằng khen của các cấp. Đặc biệt, anh đã vinh dự nhận được Giải thưởng Nguyễn Đức Cảnh lần II năm 2013 do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao tặng.
Nói về những thành tích của mình, anh cười khiêm tốn: “Chỉ một phần là công sức của tôi thôi, còn là công của đồng nghiệp và những người đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi phấn đấu đạt được những kết quả này”. Anh khoe, được nhận Giải thưởng Nguyễn Đức Cảnh lần này, ai cũng chúc mừng, chia sẻ niềm vui làm anh rất xúc động. Đây chính là động lực để anh tiếp tục phấn đấu vươn lên, cống hiến nhiều hơn nữa./.
